MZ wprowadza nowe regulacje. Popularna roślina znika z suplementów
Ministerstwo Zdrowia przygotowało rozporządzenie, które wyeliminuje glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.), znany również jako złotnik czy jaskółcze ziele, z suplementów diety i innych środków spożywczych. Powodem jest bezpieczeństwo zdrowotne konsumentów.
W tym artykule:
Podstawa decyzji i źródła naukowe
Nowe przepisy, opublikowane 11 sierpnia w Rządowym Centrum Legislacji, mają wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu. Produkty zawierające glistnik, które zostały wprowadzone do obrotu przed tym terminem, będą mogły pozostać w sprzedaży maksymalnie przez 30 dni od wejścia w życie rozporządzenia.
Decyzja została podjęta na podstawie uchwały nr 1/2024 Zespołu ds. Suplementów Diety, która zmienia wcześniejszą uchwałę nr 6/2021 dotyczącą surowców niedozwolonych w suplementach.
Jak podkreśla resort zdrowia, regulacje zostały oparte na aktualnej wiedzy naukowej, analizach działań innych państw UE oraz stanowiskach unijnych instytucji. Dokumenty te jednoznacznie wskazują na zagrożenia wynikające z przyjmowania glistnika w formie preparatów spożywczych.
5 prostych przepisów z pokrzywą. Poznaj jej walory kulinarne
Roślina o długiej tradycji i toksycznym działaniu
Glistnik jaskółcze ziele jest powszechną rośliną w Polsce – rośnie w wilgotnych, półcienistych miejscach, można go znaleźć przy drogach, w zaroślach, na nieużytkach, w parkach i ogrodach. Był stosowany już starożytności.
W tradycyjnej medycynie europejskiej i chińskiej glistnik wykorzystywano ze względu na jego właściwości rozkurczowe, żółciopędne, przeciwbakteryjne, uspokajające i przeciwbólowe. Charakterystyczny, żółtopomarańczowy sok mleczny stosowano zewnętrznie do usuwania kurzajek.
W przeszłości preparaty z glistnika stosowano szczególnie w gastroenterologii, np. w leczeniu dolegliwości wątroby, dróg żółciowych i zaburzeń trawiennych.
Przegląd dostępnej literatury medycznej opublikowany w czasopiśmie "European Review for Medical and Pharmacological Sciences" jednoznacznie potwierdza możliwe uszkodzenia wątroby po spożyciu preparatów z glistnika.
Ekstrakty z glistnika zawierają ponad 20 alkaloidów izochinolinowych, m.in. chelidoninę, sanguinarynę i berberynę, które mogą odpowiadać za hepatotoksyczność.
Badania in vitro pokazują wyraźną cytotoksyczność alkaloidów glistnika na komórki wątrobowe, co potwierdza ich toksyczny potencjał. Istnieją też liczne przypadki kliniczne potwierdzające ostrą hepatotoksyczność glistnika u ludzi.
Powody zakazu – zagrożenie dla zdrowia
Od początku XXI wieku pojawiały się liczne doniesienia o toksyczności glistnika dla wątroby. Potwierdzono przypadki uszkodzeń hepatocytów, a także potencjalne działanie genotoksyczne i fetotoksyczne. To sprawiło, że wiele krajów, w tym Niemcy i Czechy, ograniczyło lub zakazało stosowania glistnika w suplementach diety.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że dalsza obecność tej rośliny w preparatach spożywczych jest niezgodna z zasadą zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów.
Po wejściu w życie nowych przepisów suplementy diety zawierające glistnik będą mogły pozostać w sprzedaży przez maksymalnie 30 dni. Po tym zostaną wycofane z rynku. Producenci będą zobowiązani do dostosowania składu swoich preparatów do obowiązujących regulacji.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- RCL
- European Review for Medical and Pharmacological Sciences
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
