Na endometriozę cierpi nawet milion Polek. "Wiele kobiet uważa, że miesiączka musi boleć"

Endometrioza to przewlekła choroba zapalna, która dotyka kobiety w wieku rozrodczym i związana jest z nieprawidłowym umiejscowieniem komórek podobnych do endometrium, czyli błony śluzowej wyściełającej jamę macicy.

W przypadku tej choroby komórki te przemieszczają się poza macicę i wszczepiają w inne tkanki, najczęściej w okolice jajników, jajowodów, otrzewnej, a czasem nawet w odległe narządy, jak jelita, pęcherz moczowy czy płuca.

Pod wpływem zmian hormonalnych cyklu miesiączkowego komórki te zachowują się jak endometrium - narastają, złuszczają się i krwawią - jednak krew ta nie ma ujścia, co prowadzi do stanów zapalnych, bólu i tworzenia zrostów.

Objawy endometriozy są bardzo zróżnicowane i zależą od lokalizacji ognisk chorobowych. Do najczęstszych należą silne bóle menstruacyjne, które nie ustępują po zażyciu leków przeciwbólowych, przewlekły ból w podbrzuszu, ból podczas stosunku płciowego, a także trudności z zajściem w ciążę.

U niektórych kobiet mogą pojawić się dolegliwości żołądkowo-jelitowe lub objawy przypominające infekcje układu moczowego. Endometrioza bywa również bezobjawowa, co znacząco opóźnia postawienie diagnozy.

Szacuje się, że endometrioza dotyka około 10 proc. kobiet w wieku rozrodczym, a według niektórych źródeł nawet co piątą.

- Nie dysponujemy precyzyjnymi statystykami. Szacuje się, że częstość występowania tej choroby wynosi od 6 do 10 proc. populacji dorosłych kobiet. Jeśli w Polsce żyje ich ok. 10 mln, to można przypuszczać, że co najmniej milion cierpi na endometriozę. Ten odsetek może być jednak jeszcze wyższy - komentuje dla "Rzeczpospolitej" prof. n.med. Krzysztof Szyłło, kierownik Kliniki Ginekologii, Ginekologii Onkologicznej i Leczenia Endometriozy Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Mimo tak dużej częstości występowania choroba ta przez wiele lat bywa niezdiagnozowana, ponieważ objawy są często bagatelizowane lub mylone z innymi schorzeniami.

- Głównym problemem jest nadal pokutujące przekonanie, przekazywane z pokolenia na pokolenie, że bóle menstruacyjne są czymś naturalnym. Wiele kobiet - tak jak ich matki czy babki - uważa, że miesiączka po prostu "musi boleć". Tymczasem to nieprawda. Jeśli bóle są silne, przedłużają się i trwają ponad sześć miesięcy, powinny skłonić kobietę do wizyty u lekarza i poszukiwania rzeczywistej przyczyny. Co więcej, objawy endometriozy mogą pojawiać się już w wieku nastoletnim - wyjaśnia profesor Szyłło.

- Okazuje się, że u kobiet, które próbują ustalić przyczynę niepłodności, endometrioza występuje w 40-50 proc. przypadków. To jest bardzo wysoki odsetek. Pacjentki, u których diagnozujemy chorobę, to przede wszystkim kobiety w wieku 20-30 lat. To właśnie wtedy wiele z nich zaczyna starać się o dziecko i wówczas problem zostaje zidentyfikowany - dodaje.

Leczenie endometriozy zależy od wielu czynników, takich jak nasilenie objawów, wiek pacjentki oraz plany związane z macierzyństwem. Stosuje się zarówno metody farmakologiczne - w tym leki hormonalne mające na celu zahamowanie cyklu miesiączkowego - jak i leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu ognisk endometriozy, najczęściej w trakcie laparoskopii. Niekiedy konieczne jest połączenie obu metod.

Celem terapii jest złagodzenie objawów, poprawa jakości życia oraz - w przypadku kobiet starających się o dziecko - przywrócenie płodności. Choć endometriozy nie da się całkowicie wyleczyć, odpowiednio dobrane leczenie pozwala na skuteczne kontrolowanie choroby.

Co ważne, od lipca możliwe jest już leczenie endometriozy na NFZ, które obejmuje konsultację u ginekologa, badanie USG transwaginalne, rezonans magnetyczny (w przypadku podejrzenia głębokiej postaci choroby) oraz laparoskopię. Aby skorzystać z diagnostyki w ramach NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego do ginekologa, a następnie, w razie potrzeby, dalsze skierowania na badania specjalistyczne.

- To absolutnie nieprawda, że w Polsce leczenie endometriozy możliwe jest wyłącznie w prywatnych placówkach i za pieniądze. W instytucji, w której ja pracuję, zajmujemy się leczeniem tej choroby od dawna, wykonujemy pełen zakres zabiegów, a pacjentka nie ponosi żadnych kosztów. Problem polega na tym, że dotychczas finansowanie ze strony NFZ nie było adekwatne - mówi prof. Szyłło.

- To nie znaczy, że procedury nie były w ogóle finansowane, ale ich wycena była zbyt niska. W przypadkach rozległych zabiegów ich koszt często przekraczał wysokość refundacji. To realny problem. Myślę, że kiedy kwestie finansowania zostaną wyjaśnione, w Polsce - być może nie od razu - pojawi się więcej ośrodków przygotowanych do leczenia endometriozy - dodaje.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: "Rzeczpospolita".