Nabłonki płaskie w moczu – liczne nabłonki, u kobiet w ciąży, u dzieci, choroby

Nabłonki płaskie, zwane też wielokątnymi, to jeden z rodzajów nabłonków pokrywających różne odcinki układu moczowego. Wyścielają one wnętrze cewki moczowej oraz pęcherza moczowego. 

Co to są nabłonki płaskie w moczu? Chociaż nabłonki płaskie mają zdolności regeneracyjne, to jednak podlegają też naturalnemu procesowi wymiany. Komórki nabłonka płaskiego, ulegają po prostu naturalnemu złuszczaniu. I to właśnie te złuszczone komórki nabłonka obecne są w moczu.

Nabłonki płaskie pojedyncze w polu widzenia stanowią więc zjawisko fizjologiczne i nie oznaczają żadnej patologii. W przypadku ciężarnych (I trymestr) oraz kobiet przed miesiączką ich ilość może być nieco wyższa. Norma w osadzie moczu nabłonków płaskich wynosi 3-5. 

Nabłonki wielokątne sprawdza się przeprowadzając badanie moczu. O prawidłowym wyniku świadczą nieliczne nabłonki płaskie w moczu. Wówczas organizm w drodze naturalnego procesu złuszczania wydziela tylko nieznaczne nabłonki.

Wyższa ilość nabłonków płaskich w badaniu moczu może wskazywać na występujące w organizmie nieprawidłowości, wynikające najczęściej z rozwijającego się stanu zapalnego. W analizie ogólnej moczu używa się wówczas terminu: liczne nabłonki płaskie w moczu.

Przy dość licznych nabłonkach płaskich w moczu często można zauważyć współwystępowanie pasma śluzu, który został wywołany przez bakterie, wirusy i pasożyty.

Wyniki badań stwierdzające obecność licznych nabłonków wielokątnych płaskich w moczu są podstawą do dalszej diagnostyki oraz specjalistycznej konsultacji. Zwykle nabłonki płaskie bardzo liczne w moczu wskazują na zakażenie dróg moczowych. 

Mogą świadczyć o:

• zapaleniu pęcherza moczowego, 
• stanie zapalnym cewki moczowej,
• zapaleniu sromu.

W pierwszym trymestrze ciąży przeprowadza się ogólne badanie moczu. Jego analiza może wykazać występowanie licznych nabłonków płaskich w moczu. W ciąży jest to zjawisko normalne i zwykle nie oznacza powstania stanu zapalnego. Jeżeli jednak w kolejnych badaniach moczu nabłonki wielokątne utrzymują się powyżej normy, konieczne jest pogłębienie diagnostyki.

Przy kolejnych badaniach, a więc w drugim i w trzecim trymestrze ciąży powinny pojawiać się tylko nieliczne nabłonki płaskie w moczu. W ciąży dość zaawansowanej obecność licznych nabłonków może zwiastować już rozwój choroby. 

W takich sytuacjach wyniki moczu nabłonków płaskich należy koniecznie skonsultować z lekarzem. Zakażenie dróg moczowych u kobiet w ciąży może prowadzić do zakażenia dróg rodnych. Ich konsekwencją jest nawet poród przedwczesny. Dlatego też tak ważne jest, aby po zaobserwowaniu licznych nabłonków płaskich i bakterii w moczu rozpocząć właściwe leczenie. 

Norma nabłonków płaskich w moczu u dzieci wynosi od 0 do 4, jest ona niższa niż u osób dorosłych. Występowanie w moczu licznych nabłonków w polu widzenia najczęściej wskazuje na zapalenie cewki moczowej.

Ważne, aby przed każdym badaniem umyć okolice narządów rodnych, gdyż zanieczyszczona komórkami nabłonka próbka może źle wpłynąć na wyniki badań.

W badaniach niepokoić mogą nie tylko bardzo liczne nabłonki wielokątne w moczu. W standardowym badaniu dokonuje się bowiem sprawdzenia nie tylko ilości nabłonków w moczu. Komórki nabłonkowe oceniane są także pod względem ich budowy. 

Mogą mieć one bowiem różnorodny kształt. Wygląd nabłonka mówi po prostu o tym, skąd on pochodzi. Wyróżnia się więc nabłonek płaski i okrągły w moczu. Nabłonek z okrągłymi komórkami znajduje się w górnych częściach układu moczowego, wyściela światło kanalików nerkowych. 

Jaka jest norma nabłonków okrągłych w moczu? Otóż w ogóle nie powinny być one obecne w moczu. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, nabłonki okrągłe w moczu zwykle świadczą o chorobach nerek, ale nie tylko. 

Nabłonki okrągłe w moczu mogą wskazywać na:

• kłębuszkowe zapalenie nerek,
• martwicę cewek nerkowych,
• wirusowe zapalenie wątroby,
• cytomegalię,
• odrę.

Pęcherz moczowy oraz moczowody wyścielone są nabłonkiem przejściowym, który może zmieniać wygląd w zależności od stopnia wypełnienia pęcherza. Nagromadzony mocz sprawia, że komórki warstwy powierzchownej rozciągają się. Dlatego też, kiedy pęcherz jest wypełniony – komórki nabłonkowe ulegają spłaszczeniu. 

Gdy w moczu nabłonek przejściowy pojawia się licznie, najczęściej wskazuje to na stany zapalne pęcherza moczowego. Zwykle towarzyszy temu leukocyturia (liczne leukocyty w moczu). Nabłonki przejściowe w moczu mogą niekiedy świadczyć też o raku urotelialnym pęcherza.

Czasem w mikroskopowym badaniu osadu moczu obserwuje się obecność atypowych komórek nabłonkowych. Wykazują one nieprawidłowe cechy budowy, są nieregularne. Ich obecność w moczu zawsze wymaga pogłębionej diagnostyki.

Komórki te mogą bowiem wskazywać na proces nowotworowy w obrębie pęcherza moczowego, w tym na raka pęcherza.