Naukowcy mówią, co "karmi" guza. Tak ograniczysz ryzyko raka wątroby

Rak wątroby należy do najbardziej śmiertelnych nowotworów pierwotnych. Problem dotyczy bardzo szerokiej grupy pacjentów, bo podwyższone ryzyko mają osoby z marskością, wirusowym zapaleniem wątroby, nadużywające alkoholu czy z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby, która według szacunków występuje nawet u co czwartego dorosłego.

Punktem wyjścia dla badaczy była obserwacja znana klinicystom od lat. U wielu pacjentów z rakiem wątroby zaburzony jest mechanizm neutralizacji amoniaku. To toksyczny produkt przemiany białek. W zdrowej wątrobie amoniak jest szybko przekształcany w mocznik i wydalany z organizmu. Gdy narząd jest uszkodzony, amoniak może się kumulować.

Zespół prof. Wei-Xinga Zonga postanowił sprawdzić, czy upośledzona "utylizacja" amoniaku jest jedynie skutkiem choroby nowotworowej, czy może jednym z czynników napędzających rozwój guza. W modelu zwierzęcym badacze wywołali nowotwory wątroby, a następnie u części myszy zablokowali enzymy odpowiedzialne za usuwanie amoniaku. Efekt był wyraźny, zwierzęta z wyższym poziomem amoniaku miały większe obciążenie nowotworowe i szybciej umierały.

Analiza biochemiczna pokazała, że nadmiar amoniaku nie jest biernym "odpadem", ale może być wykorzystywany przez komórki raka. Wbudowuje się w cząsteczki niezbędne do wzrostu guza, takie jak aminokwasy i nukleotydy, czyli podstawowe elementy budulcowe dla intensywnie dzielących się komórek.

Kiedy mechanizm stał się jasny, naukowcy przetestowali prostą interwencję - zmniejszenie podaży białka w diecie. Myszy karmione paszą niskobiałkową rozwijały guzy znacznie wolniej i żyły dłużej niż zwierzęta otrzymujące standardową ilość białka.

Autorzy podkreślają jednak, że wyniki nie oznaczają, iż osoby zdrowe powinny ograniczać białko. Wątroba bez uszkodzeń radzi sobie z metabolizmem produktów azotowych. Potencjalne znaczenie dotyczy przede wszystkim pacjentów z chorobami wątroby, u których poziom amoniaku może być podwyższony.

Badacze zwracają też uwagę na ważny kliniczny paradoks. W standardowej opiece onkologicznej często zaleca się dietę bogatobiałkową, aby zapobiegać utracie masy mięśniowej w trakcie leczenia. Dlatego ewentualne ograniczanie białka musiałoby być zawsze indywidualnie dobrane i omówione z lekarzem, szczególnie u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby.

Źródło: Science Advances