Nie jedna, a dwie szczepionki. Mogą uchronić przed rakiem
"Szczepionka przeciw rakowi" brzmi jak nierealny scenariusz, ale istnieje już możliwość zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory poprzez szczepienia. Część z tych chorób rozwija się na tle przewlekłych zakażeń wirusowych – i to właśnie przed nimi można się uchronić. Ministerstwo Zdrowia zachęca do poddania się szczepieniom.
Dwa groźne zakażenia
Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia podaje, że obecnie dostępne szczepienia pozwalają ograniczyć ryzyko zachorowania na nowotwory związane z zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B (WZW B) oraz ludzkim wirusem brodawczaka (HPV).
Czym jest WZW B i C?
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C (WZW B i WZW C) zwiększa ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego. Dzieje się tak, ponieważ zakażenie HBV lub HCV może przez lata przebiegać bezobjawowo, nawet gdy wątroba jest stopniowo uszkadzana.
Do zakażenia HBV i HCV dochodzi najczęściej przez kontakt z zakażoną krwią – m.in. w trakcie:
- zabiegów medycznych i pozamedycznych, gdy dochodzi do przerwania ciągłości tkanek,
- kontaktów seksualnych,
- przeniesienia wirusa z zakażonej matki na dziecko w czasie ciąży i porodu.
Dostępne szczepienie przeciw WZW B
Co ważne, w Polsce dostępna jest szczepionka na WZW B. "Standardowe szczepienie zapewnia ochronę u ponad 96 proc. zdrowych noworodków, dzieci i młodzieży oraz u ponad 90 proc. zdrowych osób dorosłych" - czytamy w serwisie pacjent.gov.
W Polsce szczepienie przeciw WZW B jest obowiązkowe dla wszystkich niemowląt, a osobom dorosłym, które wcześniej nie były szczepione, jest zalecane. To prosta decyzja profilaktyczna, która – w długim horyzoncie – może zmniejszać ryzyko najpoważniejszych powikłań przewlekłego zakażenia.
Czym jest HPV?
Kolejny patogen, który może przyczynić się z czasem do rozwoju nowotworu, to HPV. "Ludzki wirus brodawczaka (HPV) odpowiada za prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy" - zaznaczają eksperci MZ.
Przetrwałe zakażenie HPV może prowadzić także do nowotworów odbytu, pochwy, sromu, prącia, okolicy ustno-gardłowej oraz okolic głowy i szyi. Wirus może też powodować zmiany niezłośliwe - tzw. kłykciny kończyste na narządach płciowych. Zakażenia mogą dotyczyć zarówno chłopców, jak i dziewcząt i przenoszą się głównie drogą płciową.
Najlepszy moment na szczepienie? Zanim dojdzie do kontaktu z wirusem
Największą korzyść daje szczepienie na HPV przed rozpoczęciem aktywności seksualnej i przed możliwym kontaktem z wirusem.
U dorosłych szczepienie nadal może być wartościowe, ale efekt bywa mniejszy. "U osób dorosłych szczepienie jest wartościowe, ale skuteczność może być mniejsza ze względu na ewentualny wcześniejszy kontakt z HPV i zakażenie" - czytamy w publikacji MZ.
Dla kogo bezpłatne szczepienia?
Program szczepień obejmuje dzieci i młodzież. Dla dziewcząt i chłopców w wieku 9–14 lat szczepienia są zalecane i bezpłatne – nie jest potrzebna recepta, a dziecko można zapisać m.in. przez Internetowe Konto Pacjenta oraz aplikację mojeIKP.
Osoby do 18. roku życia mogą zostać zaszczepione bezpłatnie jedną z dostępnych szczepionek w ramach refundacji – w tej ścieżce wymagana jest recepta na preparat refundowany, odbiór szczepionki w aptece, a następnie wykonanie szczepienia w przychodni POZ.
Wskazano także, że "szczepionka HPV jest bezpłatna dla wszystkich osób od 9. do ukończenia 18. roku życia", a dla dorosłych jest dostępna "z 50 proc. refundacją".
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Pacjent.gov.pl
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
