Niekontrolowana utrata masy ciała – kiedy może się pojawić, na co może mieć wpływ i jak jej próbować zapobiegać?

Niekontrolowana utrata masy ciała to niewątpliwie powód do zmartwienia. Ci, którzy obserwują takie symptomy u siebie, powinni niezwłocznie udać się na wizytę kontrolną do lekarza pierwszego kontaktu, który zleca wtedy najczęściej wykonanie badań specjalistycznych i przeprowadza wstępną diagnostykę. Jedną z przyczyn spadku masy ciała jest obecność choroby nowotworowej.

Zdecydowana większość osób chorych na nowotwór obserwuje u siebie nieplanowaną utratę masy ciała, której przyczyny mogą być różne. Lokalizacja nowotworu, powodująca kłopoty z przyjmowaniem pokarmu lub jego przechodzeniem przez przewód pokarmowy, spadek apetytu związany z zaburzeniami nastroju pojawiającymi się w wyniku świadomości choroby i/lub z prowadzonym leczeniem (np. w trakcie chemioterapii lub radioterapii) często wywołują u chorych stan niedożywienia.

Błędne jest jednak twierdzenie, że choroba onkologiczna zawsze i na każdym etapie musi się wiązać z utratą masy ciała. Warto podjąć działania, aby przeciwdziałać chudnięciu przez zwrócenie szczególnej uwagi na codzienną dietę chorego. Często bywa konieczne włączenie do diety specjalistycznego żywienia medycznego, które pozwoli na uzupełnienie u pacjenta niezbędnych substancji odżywczych. Utrzymanie odpowiedniego stanu odżywienia u pacjenta może mieć wpływ zarówno na jego samopoczucie podczas terapii, jak i na samą możliwość prowadzenia pełnego procesu leczenia.

Organizm chorego na nowotwór, ze względu na zmieniony często metabolizm w chorobie i różne formy terapii przeciwnowotworowej, potrzebuje więcej białka i energii niż organizm osoby zdrowej. Wskazane jest zatem włączenie do codziennej diety dodatkowego wsparcia w postaci żywienia medycznego.

Badania wykazały, że wielu ludzi nie wie, czym jest żywienie medyczne. Część ankietowanych utożsamiała je błędnie z dostępnymi na rynku suplementami diety, kroplówkami czy sondami. A są to preparaty odżywcze, najczęściej gotowe do spożycia, w płynnej postaci, zawierające odpowiednio skomponowany zestaw składników odżywczych dostosowanych do potrzeb osoby chorej.

Stosowanie takich preparatów należących do żywienia medycznego powinno wspomóc chory organizm, uzupełnić niedobory odpowiednich witamin i składników mineralnych, a w razie potrzeby zastąpić tradycyjne posiłki. Dzięki żywieniu medycznemu chory w mniejszym stopniu jest zagrożony niedożywieniem i związaną z tym utratą masy ciała.

Choroba nowotworowa może się wiązać ze spadkiem masy ciała, należy jednak zapobiegać jej gwałtownym utratom. U chorych niedożywionych częściej rozwijają się powikłania, może spadać tolerancja leczenia, czasami z powodu niedożywienia nie jest się w stanie realizować terapii w pełnych dawkach i we właściwych odstępach czasu, co ostatecznie może przekładać się na modyfikacje wyników leczenia onkologicznego. Odpowiednio wcześnie przeprowadzona konsultacja z lekarzem lub dietetykiem, zmiana diety i/lub dodanie żywienia medycznego może pozytywnie wpłynąć na stopień odżywienia, ograniczając tym samym niekorzystny wpływ na terapię.

Ważne, by mieć świadomość możliwości skorzystania z uzupełnienia diety specjalistycznymi produktami żywienia medycznego, o czym jeszcze do niedawna nie było wiadomo. Warto od razu pomyśleć o włączeniu produktów medycznych do jadłospisu. Na początku wystarczy, by preparat był spożywany w ilości kilku łyków między posiłkami. Dzięki temu chory uzupełni brak składników mineralnych i witamin, a także dostarczy do organizmu więcej energii i białka. Dla chorych, u których występują duże trudności w samodzielnym gryzieniu i przełykaniu, można zastosować wsparcie żywieniowe dojelitowe, podając zbilansowane odżywczo preparaty poprzez zgłębniki, sztuczne przetoki odżywcze (np. gastrostomia) lub też żywienie drogą dożylną.