Niepozorna tabletka może wyrządzić sporo szkód. Skutek? Ból i stan zapalny

Leki doustne są podstawą współczesnej terapii i to właśnie po nie sięgamy najczęściej. Wydają się proste i bezpieczne w użyciu, dlatego rzadko zastanawiamy się nad ryzykiem. Tymczasem, jak podkreśla profesor anatomii Adam Taylor z Lancaster University na łamach "The Conversation", "nawet tak rutynowa czynność jak połykanie tabletki może czasem wyrządzić szkody".

Powikłaniem jest zapalenie przełyku wywołane lekami, które może wywołać wyjątkowo dotkliwy ból. Choć schorzenie jest uznawane za rzadkie, szacunkowa częstość występowania wynosi ok. 3,9 przypadków na 100 tys. osób rocznie. Prawdopodobnie wiele łagodnych epizodów nie trafia do statystyk, bo ustępują samoistnie.

Zobacz także: Produkty, które mogą zastąpić 1 tabletkę magnezu. Warto się zajadać

Problem rozwija się wtedy, gdy kapsułka lub tabletka zatrzyma się w przewężonej części przełyku, tuż przy wejściu do żołądka. Jeśli lek zacznie rozpuszczać się w tym miejscu, substancje czynne trafiają bezpośrednio na wrażliwą śluzówkę. Jak wyjaśnia prof. Taylor, "chemiczny opar może szybko wywołać ból i stan zapalny".

Objawy zapalenia są zazwyczaj ostre. Może to być:

• ból za mostkiem,

• pieczenie,

• trudności z przełykaniem,

• czasem nagła chrypka.

W rzadkich i nieleczonych sytuacjach może dojść nawet do powstania wrzodów lub groźnej perforacji przełyku.

Najczęściej problem dotyczy kobiet w średnim wieku. Częściowo dlatego, że statystycznie przyjmują więcej leków na schorzenia przewlekłe.

Ryzyko zwiększają także takie czynniki jak:

• wiek podeszły (gorsza motoryka przełyku),

• zmiany anatomiczne, np. powiększone serce lub tarczyca,

• trudności z połykaniem tabletek, co jest częste u dzieci.

Niektóre substancje mają szczególną tendencję do uszkadzania przełyku, jeśli zbyt długo pozostaną w jednym miejscu. Do najczęstszych winowajców należą:

• bisfosfoniany, stosowane w leczeniu osteoporozy, jak podkreśla prof. Taylor, to jeden z głównych winowajców,

• tetracykliny, czyli antybiotyki szerokiego zastosowania,

• aspiryna i ibuprofen, które zaburzają ochronną barierę śluzówki.

Ryzyko mogą stwarzać także suplementy, np. z kofeiną, L-argininą oraz duże dawki witamin C i E. Miękkie kapsułki żelowe również bywają problematyczne, ponieważ żelatyna nasiąka wilgocią, staje się lepka i może przykleić się do ściany przełyku.

Zobacz także: Mogą uszkadzać przełyk i żołądek. W Danii już zakazane, Polacy wciąż je kupują

Większość przypadków ustępuje po odstawieniu wywołującego problem leku. Można też wdrożyć proste zasady, aby zminimalizować ryzyko. Prof. Taylor zaleca:

• popijanie tabletek pełną szklanką wody (ok. 200 ml),

• pozostawanie w pozycji wyprostowanej przez minimum 30 minut,

• połykanie leków pojedynczo,

• przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania ich na pusty lub pełny żołądek.

W razie konieczności lekarz może zmienić preparat lub drogę podania. W leczeniu stosuje się m.in. inhibitory pompy protonowej oraz sukralfat, który tworzy kojącą barierę nad podrażnioną tkanką.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Science Alert
2. The Conversation