Niesteroidowe leki przeciwzapalne a tryptany w leczeniu migreny

Niesteroidowe leki przeciwzapalne są popularne i stanowią pierwszy ratunek, gdy pojawia się ból głowy o niewielkim stopniu natężenia. Jednak nie ma leków idealnych, każda terapia ma swoje plusy i minusy. Przykładami leków z tej grupy są np. ketoprofen, paracetamol czy kwas acetylosalicylowy, czyli popularna aspiryna.

Pomimo swojej popularności, większość z nich powoduje dość często skutki uboczne. Drugą niedogodnością są duże dawki, jakie należy przyjmować, szczególnie jeśli leki nie zawierają kofeiny czy kodeiny. Aby kwas acetylosalicylowy zadziałał prawidłowo, dawka musi wynosić powyżej 1000 mg na dobę, paracetamolu 1000 mg, ibuprofenu 200-800 mg, a kwasu tolfenamowego 200 mg1. Kwas acetylosalicylowy powoduje dużo skutków ubocznych, np. uszkodzenie wątroby, śródmiąższowe zapalenie nerek lub wątroby, astmę aspirynową i uszkodzenie błony śluzowej żołądka.

Terapia NPLZ ma też swoje plusy. Są łatwo dostępne i stosunkowo tanie, co wyklucza przerwanie terapii ze względów finansowych. Znaczna część osób dobrze je toleruje – szczególnie paracetamol i kwas tolfenamowy jest dobrze przyjmowany przez chorych.

Kwas tolfenamowy wykazuje podobne działanie do NPLZ. Jest on dobrze tolerowany przez chorych, gdyż dawka, jaką trzeba przyjąć, by poczuć ulgę, jest stosunkowo niewielka w porównaniu z innymi lekami z grupy NPLZ1. Można go również stosować w połączeniu z sumatryptanem, co znacząco zmniejsza ilość ataków, z tryptanami lub z kofeiną, co zwiększa znacząco ich siłę i czas działania.

Jedna tabletka kwasu tolfenamowego (200 mg) wykazuje skuteczność 100 mg sumatryptanów, a bezpieczeństwo paracetamolu. Powoduje mniej skutków ubocznych ze strony układu pokarmowego niż popularne leki przeciwmigrenowe np. ergotamina. Należy on do leków pierwszego rzutu w ostrych napadach migreny i jest polecany przez znawców wytycznych Amerykańskiej Akademii Neurologii oraz Amerykańskiej Akademii Lekarzy Rodzinnych.2

Tryptany to specyficzne leki przeciwmigrenowe. Dostępne są od ponad 20 lat, jednak nadal są drogie i nierefundowane w Polsce. Zwalczają ból i inne objawy towarzyszące migrenie. Ich działanie polega na pobudzaniu niektórych receptorów serotoninowych. Tryptany dzięki takiemu mechanizmowi działania przerywają atak migreny, niwelują ból oraz objawy towarzyszące, np. nudności, wymioty czy światłowstręt. Przywracają chęć do działania oraz poprawiają samopoczucie. Można je podać w każdym momencie ataku, nie tylko na początku. Efekty ich zażycia pojawiają się dość szybko.

Niestety nie wszyscy pacjenci reagują na tryptany. Nie mogą być one stosowane przez osoby cierpiące na chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca. Obecnie bierze się także pod uwagę osoby narażone na zawał – u nich także tryptany nie są wskazane. Skutki uboczne występują w około 15 proc. przypadków. Do działań niepożądanych należą: zawroty głowy, ucisk w klatce piersiowej, senność, nudności, palpitacje, bóle brzucha i mięśni, ucisk w gardle, uczucie ciężkiej głowy i wypieki. Na szczęście szybko one mijają. Tryptany podaje się w przypadkach ciężkich napadów migrenowych oraz wtedy, kiedy niesteroidowe leki przeciwzapalne nie pomagają.1,2,3

Nie ma leków idealnych, każdy z nich ma swoje plusy i minusy. Bardzo ważny jest wybór odpowiedniego leczenia, tak by było ono najbardziej adekwatne do dolegliwości.

Źródła

1. (1) Rożniecki J., „Migrena. Drogowskaz Medyczny”, „Medycyna Praktyczna” 2015.
2. (2) Prusiński A., „Kwas tolfenamowy i jego zastosowanie w leczeniu migreny”, „Ból” 2004, Tom 5, Nr 1, s. 45-48.
3. (3) Filipczak-Bryniarska I, Woroń J, Wordliczek J „Bóle głowy”, „Anestezjologia i Ratownictwo” 2007, 3: 176-188.