Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki – leczenie i przyczyny
Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki jest patologią, która ma związek z ograniczonymi możliwościami wydzielniczymi organu. Towarzysząca jej zmniejszona produkcja enzymów trzustkowych prowadzi do upośledzenia procesu trawienia składników odżywczych i pojawienia się objawów klinicznych w postaci biegunki, dolegliwości bólowych w jamie brzusznej oraz utraty masy ciała. Na czym polega leczenie?
W tym artykule:
Co to jest niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki?
Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki to nieprawidłowość, której istotą jest zmniejszone w stosunku do zapotrzebowania wydzielanie enzymów trzustkowych. Odpowiada za nie uszkodzenie komórek organu.
Ponieważ trzustka pełni funkcję zewnątrzwydzielniczą oraz wewnątrzwydzielniczą, jej niewydolność może być nie tylko zewnątrzwydzielnicza, ale i wewnątrzwydzielnicza (co ma związek z tym, że wyspy trzustkowe wydzielają glukagon, insulinę, somatostatynę i polipeptyd trzustkowy).
Czynność zewnątrzwydzielnicza trzustki polega na produkowaniu enzymów, których główną rolą jest trawienie składników pokarmowych. Enzymy trzustkowe tworzą sok trzustkowy.
Objawy niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki wiąże się z tłuszczeniem, włóknieniem, a także rozrostem (hiperplazją) nabłonka i osadzaniem się cząsteczek białka wewnątrz narządu. Konsekwencją zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki są zaburzenia w trawieniu i wchłanianiu substancji pokarmowych. Jednocześnie objawem patologii jest:
- uczucie pełności w nadbrzuszu,
- obecność stolców tłuszczowych (w kale widoczna jest duża ilość tłuszczów i niestrawionych cząstek pokarmu). Stolec jest luźny i cuchnący.
- wzdęcia,
- nudności i wymioty,
- bóle brzucha lub ból w nadbrzuszu,
- nadmierne gazy,
- zaburzenia trawienia, niestrawność,
- przewlekła biegunka,
- biegunka tłuszczowa, która powstaje na skutek utrudnionego rozkładu tłuszczów,
- zaburzenia wchłaniania składników pokarmowych, zwłaszcza tłuszczów, awitaminoza, niedożywienie,
- zmniejszenie masy ciała.
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki – przyczyny
Za niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki najczęściej odpowiada przewlekłe zapalenie trzustki (PZT), które przebiega z silnymi bólami brzucha, a w późnym okresie z zespołem złego wchłaniania objawiającego się biegunką tłuszczową i utratą masy ciała.
PZT charakteryzuje się postępującym włóknieniem z towarzyszącym zanikiem tkanki gruczołowej, prowadzącym do upośledzenia czynności zewnątrzwydzielniczej trzustki i rozwoju cukrzycy.
Inne przyczyny to ostre zapalenie trzustki (OZT), które objawia się silnym bólem w jamie brzusznej, nudnościami i zwiększeniem aktywności alfa-amylazy. Cechuje się odwracalnym uszkodzeniem trzustki.
Do niewydolności organu może także prowadzić:
- celiakia,
- choroba zapalna jelit,
- choroba trzewna,
- zespół Shwachmana-Diamonda,
- zwłóknienie torbielowate lub nieswoiste zapalenia jelit,
- mukowiscydoza,
- nowotwór trzustki czy nowotwory okolicy brodawki większej dwunastnicy,
- cukrzyca typu 1 (jednocześnie do jej rozwoju może prowadzić ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, zabiegi operacyjne w obrębie tego narządu, zwłóknienie torbielowate, choroba trzewna i hemochromatoza).
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - leczenie
W przypadku podejrzenia niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki konieczne jest oznaczenie stężenia elastazy trzustkowej w kale. Badanie jest uznawane za najbardziej czuły marker patologii tego rodzaju.
Celem leczenia niewydolności zewnatrzwydzielniczej trzustki jest poprawa zdolności trawiennych organizmu i poprawa komfortu funkcjonowania (niwelowanie bólu i łagodzenie innych dolegliwości, które są objawem patologii).
Terapia polega na suplementowaniu enzymów trzustkowych, niekiedy insuliny, a także podawanie leków przeciwbólowych. Pomocne może być blokowanie splotu trzewnego bądź przecięcie włókien nerwowych.
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - dieta
W przebiegu niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Bardzo ważna jest dieta, która przede wszystkim uzupełnia niedobory. W zespole złego wchłaniania stosuje się substytucję preparatami trzustkowymi i suplementację witamin A, D, E i K, witamin z grupy B oraz kwasu foliowego.
Ponieważ u większości chorych obserwuje się niedobór masy ciała, dieta powinna być wysokokaloryczna (nawet 3000 kcal).
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
