Nocne wybudzenia to sygnał alarmowy. Ryzyko rośnie nawet o 71 proc.

Obturacyjny bezdech senny (OBS) to zaburzenie, w którym dochodzi do wielokrotnego zatrzymywania oddechu podczas snu. Epizody te mogą powtarzać się nawet kilkadziesiąt razy w ciągu jednej nocy. Typowe objawy to:

• głośne, nieregularne chrapanie,
• nagłe wybudzenia z uczuciem duszności,
• dławienie się lub łapanie powietrza,
• przewlekłe zmęczenie w ciągu dnia.

W wielu przypadkach osoby chore nie zdają sobie sprawy z problemu.

W badaniu obejmującym ponad 20 tys. osób z bezdechem sennym porównano ich stan zdrowia z grupą kontrolną liczącą ok. 100 tys. osób. Wyniki są niepokojące. W ciągu czterech lat 26 proc. osób z OBS doświadczyło zawału, udaru lub zmarło. W grupie bez zaburzenia było to 17,5 proc.

Po uwzględnieniu innych czynników ryzyka, takich jak palenie czy choroby współistniejące, okazało się, że osoby z bezdechem sennym mają aż o 71 proc. wyższe ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych lub śmierci.

Podczas bezdechu organizm doświadcza niedotlenienia. Mózg reaguje wybudzeniem, aby przywrócić oddychanie. Ten cykl powtarza się wielokrotnie, co prowadzi do przeciążenia układu krążenia. Powtarzające się epizody niedotlenienia mogą:

• uszkadzać komórki mózgowe,
• podnosić ciśnienie tętnicze,
• zaburzać rytm serca,
• zwiększać stan zapalny w organizmie.

Z czasem przekłada się to na wyższe ryzyko zawału serca, udaru mózgu czy rozwoju cukrzycy typu 2.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka pozostaje nadwaga i otyłość. Nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy szyi zwęża drogi oddechowe i sprzyja ich zapadaniu się podczas snu. Problem dotyczy jednak znacznie szerszej grupy osób. Szacuje się, że może występować u milionów dorosłych, a jego częstość rośnie wraz z wiekiem.

Bezdech senny można skutecznie kontrolować, ale kluczowe jest jego wczesne rozpoznanie. Podstawową metodą leczenia jest terapia z użyciem aparatu CPAP, który utrzymuje drożność dróg oddechowych podczas snu. Duże znaczenie mają także zmiany stylu życia.

Eksperci podkreślają, że bezdech senny to nie tylko kwestia komfortu snu. Nieleczony może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych i znacząco skracać życie. Dlatego przy podejrzeniu zaburzeń oddychania w nocy warto zgłosić się do lekarza i wykonać odpowiednie badania.

Źródła: European Congress on Obesity, MDPI