Guz nadnerczy - objawy, rozpoznanie, leczenie, rokowanie

Nadnercza to dwa niewielkie narządy o kształcie piramidy, umiejscowione na szczycie nerek. Należą do tzw. gruczołów wydzielania wewnętrznego. Nadnercza składają się z dwóch części: kory i rdzenia.

Produkcja hormonów kory nadnerczy podlega złożonej regulacji. ACTH wraz z krwią dociera do nadnerczy i pobudza korę do produkcji kortyzolu. Na skutek zwiększonego stężenia kortyzolu we krwi przysadka zostaje zahamowana i zmniejsza się produkcja ACTH. Pojawiające się zmiany nowotworowe w nadnerczach mają wpływ na poziom hormonów nadnerczy, przysadki i podwzgórza.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy niejednorodny guz nadnercza może świadczyć o ryzyku złośliwości? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Guz nadnerczy i stany lękowe - odpowiada mgr Magdalena Golicz
• Czy guza nadnercza usuwa się operacyjnie? - odpowiada dr n. med. Marek Rawski

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Objawy zależą od czynności hormonalnej guza. Raki czynne hormonalnie dają zazwyczaj objawy zespołu Cushinga i jednocześnie objawy androgenizacji. Występują też objawy ogólnej choroby nowotworowej i przerzuty. Choroba może mieć inny przebieg u dzieci, a inny u dorosłych. U małych pacjentów najczęściej pojawiają się objawy androgenizacji, a u dorosłych – zespół Cushinga.

U mniej niż 10% chorych dochodzi do zespołu Conna i feminizacji. Jeśli pojawią się następujące symptomy, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem:

• Przyrost wagi, zanikanie mięśni, fioletowe linie na brzuchu, okrągła twarz, fałda tłuszczu na szyi oraz coraz cieńsza, słaba skóra to objawy zespołu Cushinga.
• Zarost na skórze twarzy i na ciele, trądzik, powiększenie łechtaczki, obniżenie tembru głosu, zgrubienie rysów twarzy oraz zanik miesiączki to typowe symptomy androgenizacji u kobiet.
• Wysokie ciśnienie wywołujące bóle głowy, osłabienie mięśni, kołatanie serca oraz konfuzja mogą wskazywać na zespół Conna.
• U mężczyzn spadek libido, impotencja oraz powiększenie piersi to zwykle oznaki feminizacji.

• Biopsja nadnerczy
• Nadnercza - hormony, choroby
• Diagnostyka chorób nadnerczy
• Nanodiamenty w leczeniu guzów
• Nanocząsteczki w leczeniu guzów

W celu zdiagnozowania zaburzeń hormonalnych przeprowadza się różne badania. Przy podejrzeniu zespołu Cushinga wykonuje się badanie krwi i moczu. Androgenizację wykrywa się dzięki stwierdzeniu zbyt wysokiego poziomu niektórych hormonów.

Zespół Conna występuje przy niskim poziomie potasu, niskiej aktywności osocza reniny i wysokim stężeniu aldosteronu. Natomiast w przypadku feminizacji, badania wskazują na nadmiar estrogenu. Aby ustalić miejsce wystąpienia guza, wykonywane są badania brzucha, na przykład tomografia komputerowa lub obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Te testy pomagają ocenić, czy nie doszło do przerzutów i czy możliwe jest chirurgiczne usunięcie guza.

Metodami leczenia są usunięcie guza nadnercza poprzez operację oraz farmakoterapia. Jeśli guz nadnerczy zostanie wykryty we wczesnym etapie choroby, możliwe jest całkowite wyleczenie. Niestety, wiele przypadków guza nadnerczy bywa diagnozowane za późno, kiedy nowotwór jest już zaangażowany. Konieczna jest wtedy długotrwała chemioterapia.

Po operacyjnym usunięciu nadnercza wraz z guzem, początkowo co 3-4 miesiące, a następnie rzadziej, należy wykonywać badanie tomograficzne jamy brzusznej w celu wykluczenia wznowienia nowotworu. Rokowanie nowotworu złośliwego nadnerczy to 5-letnie przeżycie u 20-35% chorych. Szanse na wyleczenie zależą nie tylko od stopnia zaawansowania choroby, ale i wieku pacjenta.

Źródła

1. Leczenie chirurgiczne guzów nadnerczy
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4
4. Deptała A. Onkologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3225-3