Nowy czynnik rozwoju glejaka. Badacze wskazują niepokojący mechanizm

Zespół naukowców z Baylor College of Medicine i Duncan Neurological Research Institute zbadał, jak udar wpływa na otoczenie glejaka. Wyniki opublikowano 25 września w czasopiśmie "Nature Cancer". W modelach ludzkiego i mysiego glejaka komórki nowotworowe silniej naciekały obszary mózgu uszkodzone przez udar. Towarzyszyło temu krótsze przeżycie w badanych modelach.

– Wykazaliśmy, że udar sprzyjał naciekaniu guza do uszkodzonych obszarów mózgu. Gdy przyjrzeliśmy się komórkom otaczającym nowotwór, zobaczyliśmy, że udar zmienia środowisko, w którym guz się rozwija – wyjaśniła dr Hyun Kyoung Lee, jedna z autorek badania.

Wcześniejsze obserwacje epidemiologiczne sugerowały związek między przebytym udarem lub urazem mózgu a większą częstością guzów mózgu. Badacze chcieli ustalić, co mogłoby go wyjaśniać. W najnowszej pracy skupili się na udarze i glejaku. Nie badali bezpośrednio, ilu pacjentów po udarze zachoruje na ten nowotwór.

Uwagę naukowców zwróciły astrocyty, czyli komórki wspierające pracę układu nerwowego. W pobliżu naciekającego guza pojawiła się ich szczególna populacja, wykazująca osłabioną sygnalizację wapniową. W tym samym obszarze gromadziły się mikroglej i makrofagi związane z nowotworem. Wyniki wskazują, że zmiany zachodzące w tych komórkach mogą ułatwiać glejakowi wnikanie w uszkodzoną tkankę.

– Wiadomo, że komórki nerwowe mogą oddziaływać z guzem. Pokazaliśmy, że także astrocyty wydają się komunikować z komórkami nowotworowymi i wpływać na ich zachowanie – podkreśliła Lee.

Zespół sprawdził również, czy można zahamować zaobserwowany proces. Przywrócenie sygnalizacji wapniowej astrocytów albo usunięcie określonych makrofagów ograniczało progresję glejaka po udarze w modelach doświadczalnych. To wskazówka do dalszych prac nad leczeniem, a nie gotowa metoda terapii.

Wyników nie należy odczytywać jako dowodu, że udar wywołuje glejaka u konkretnego pacjenta. Badanie pokazuje możliwy mechanizm sprzyjający wzrostowi i naciekaniu nowotworu. Ustalenie, jakie ma on znaczenie dla osób po udarze i czy da się go bezpiecznie wykorzystać w leczeniu, wymaga dalszych badań klinicznych. 

Źródło: PAP, Nature, Zwrotnik Raka