Objaw stłuszczenia wątroby pojawia się w nocy. Lekarz mówi, jak cofnąć chorobę

Stłuszczenie wątroby może rozwijać się niemal bezobjawowo, a mimo to prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji, takich jak marskość czy rak wątroby. Problem narasta nie tylko w Polsce, ale na całym świecie i dotyczy coraz młodszych osób, w tym dzieci. Szacuje się, że obecnie zmaga się z nim już około 25 proc. globalnej populacji.

Wyniki opublikowanych niedawno badań wskazują jednak na konkretny sygnał ostrzegawczy, który może pomóc wychwycić problem. Naukowcy zwrócili uwagę na zaburzenia snu. Badania opublikowane w czasopiśmie "Frontiers in Network Physiology" pokazują, że osoby ze stłuszczeniową chorobą wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) śpią inaczej niż osoby zdrowe.

- Po raz pierwszy za pomocą obiektywnej metody, całodobowej aktygrafii, pokazujemy, że rytm snu i czuwania u pacjentów z MASLD rzeczywiście różni się od rytmu u osób zdrowych: u osób z MASLD wykazano znaczną fragmentację nocnego snu z powodu częstych przebudzeń i zwiększonej czujności – tłumaczyła dr Sofia Schaeffer z Uniwersytetu w Bazylei.

Z badań wynika, że pacjenci z MASLD budzili się w nocy aż o 55 proc. częściej niż osoby zdrowe, a dodatkowo częściej i dłużej spali w ciągu dnia. Sami chorzy skarżyli się na krótszy, nieefektywny sen oraz problemy z zasypianiem. Takie dolegliwości zgłaszało 32 proc. pacjentów z MASLD, podczas gdy w grupie kontrolnej było to jedynie 6 proc. uczestników.

Dr Schaeffer zaznaczyła jednak, że na razie nie wiadomo, czy zaburzenia snu są przyczyną choroby, czy jej skutkiem.

Tymczasem skala problemu rośnie błyskawicznie. Eksperci przewidują, że do 2040 roku choroba może występować u ponad połowy dorosłej populacji. W Polsce MASLD dotyczy już blisko 9 mln osób.

Jak tłumaczył w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Michał Grąt z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, kluczowym czynnikiem napędzającym tę epidemię jest otyłość. Podkreślił, że to istotny problem, który "niesie za sobą skutki w postaci m.in. zwiększonej liczby przeszczepień wątroby spowodowanej niewydolnością narządu".

Wyjaśnił, że proces chorobowy zaczyna się od odkładania tłuszczu w komórkach wątroby, a następnie prowadzi do stanu zapalnego, uszkodzeń hepatocytów i włóknienia. Ostatecznym tego etapem jest marskość.

O skali problemu alarmował też w rozmowie z WP abcZdrowie dr hab. n. med. Jerzy Jaroszewicz, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, ostrzegając przed rakiem wątroby.

- To jeden z najgorzej rokujących nowotworów, 90 proc. chorych umiera w ciągu roku od diagnozy. Niestety grozi nam prawdziwy wysyp takich chorych, a głównym zagrożeniem są obecnie zaburzenia metaboliczne - podkreślił prof. Jaroszewicz.

Zobacz także: 90 proc. umiera w ciągu roku od diagnozy. "Grozi nam prawdziwy wysyp chorych"

- Choć to zakażenia HCV odpowiadają za 60 proc. przypadków raka wątrobowokomórkowego, to właśnie tempo, w jakim przybywa chorych ze stłuszczeniem wątroby, jest teraz najbardziej niepokojące. Wyraźnie gonimy kraje, np. USA, w których epidemia stłuszczenia i otyłości rozwinęła się na dobre - zaznaczył lekarz.

Wskazał, że w ciągu najbliższych 5 lat stłuszczenie będzie problemem już 10 mln Polaków, a marskość dotknie nawet 0,5 mln z nich. Co więcej, w grupie chorych są również młodzi pacjenci, nawet przed 40. rokiem życia.

Niestety nie istnieje jeden skuteczny lek, który "odtłuści" wątrobę. – Istota, a zarazem najtrudniejsze lekarstwo to namówienie pacjenta na zmianę stylu życia – zaznaczał prof. Grąt.

Kluczowe znaczenie ma dieta i aktywność fizyczna. Dr n. med. Szymon Suwała wyjaśniał niedawno na Instagramie, że najlepsze efekty przynosi dieta śródziemnomorska, która "ma najsilniejsze dowody kliniczne korzystnego działania odwracającego zarówno stłuszczenie, zwłóknienie, jak i zapalenie wątroby".

Równie istotna jest redukcja masy ciała. "Utrata 5 proc. masy ciała wiąże się z cofaniem się MASLD w ciągu roku u ponad 60 proc. chorych, a w przypadku utraty 10 proc. masy ciała odsetek wzrasta do 90 proc.!" – podkreślał we wpisie ekspert. Dodaje także, że regularna aktywność fizyczna i wzmacnianie mięśni mają realny wpływ na poprawę stanu wątroby.

Warto o to zadbać, bo chorzy ze stłuszczeniem wątroby mają też m.in. zwiększone ryzyko cukrzycy, przewlekłej choroby nerek, chorób układu krążenia. Ponadto stłuszczenie towarzyszy chorobom trzustki i jelita grubego, a także insulinooporności.

Źródła: 1. Frontiers in Network Physiology 2. WP abcZdrowie 3. Instagram