Obniża cholesterol i wspomaga wątrobę. Włosi zajadają bez przerwy
W Polsce wciąż mało znany, a szkoda. To warzywo o wielu cennych dla zdrowia właściwościach. Działa żółciotwórczo, ułatwia trawienie tłuszczów i usuwanie z organizmu toksyn. Chroni komórki wątroby przed uszkodzeniem, a to nie koniec zalet karczocha.
Co kryje w sobie karczoch?
Karczoch charakteryzuje się wyjątkowo bogatym składem chemicznym, dzięki czemu jego liście i pąki są powszechnie wykorzystywane do produkcji leków oraz suplementów diety. Charakteryzuje się m.in. wysoką zawartością kwasów fenolowych, flawonoidów oraz garbników.
Do najważniejszych substancji czynnych obecnych w karczochu należą:
- Inulina - naturalny prebiotyk i wielocukier, który nie ulega strawieniu w ludzkim przewodzie pokarmowym, dzięki czemu skutecznie wydłuża uczucie sytości i wspiera mikrobiom jelitowy.
- Cynaryna - związek o silnym działaniu żółciotwórczym, żółciopędnym oraz ochronnym dla komórek wątroby.
- Kwas chlorogenowy, ferulowy i kumarowy - potężne antyoksydanty regulujące metabolizm glukozy.
- Luteolina i apigenina - flawonoidy o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym.
Warzywo to jest także dobrym źródłem składników mineralnych: potasu, magnezu, wapnia, żelaza oraz cynku. Charakterystyczny, lekko gorzkawy posmak nadają mu laktony seskwiterpenowe (głównie cynaropikryna). Karczoch jest przy tym niezwykle niskokaloryczny - 100 g dostarcza zaledwie 57 kcal, co czyni go idealnym składnikiem diety redukcyjnej.
Jak wykorzystać karczochy w kuchni?
Właściwości prozdrowotne. Na co pomaga karczoch?
Pierwsze wzmianki dotyczące leczniczych właściwości karczocha pochodzą ze starożytności, a dokładniej z IV w. p.n.e. Teofrast, uczeń Arystotelesa zalecał wyciągi z rośliny na żółtaczkę. Współczesna nauka potwierdza, że to warzywo aktywnie wspiera organizm na wielu poziomach:
- Regeneruje i chroni wątrobę. Przeciwdziała stłuszczeniu wątroby i pobudza wydzielanie żółci (m.in. dzięki zawartości cynaryny)i ułatwia jej przepływ przez drogi żółciowe, wspierając detoksykację organizmu.
- Obniża poziom cholesterolu we krwi. Hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie i przyspiesza jego usuwanie, co skutecznie redukuje poziom frakcji LDL.
- Działa przeciwstarzeniowo. Neutralizuje wolne rodniki, zmniejszając stres oksydacyjny i chroniąc komórki przed uszkodzeniami nowotworowymi.
- Pozytywnie wpływa na trawienie. Zwiększa wydzielanie soków żołądkowych i stymuluje perystaltykę jelit, zapobiegając wzdęciom oraz zaparciom.
Choć karczoch jest bezpieczny dla większości osób, istnieją wyraźne przeciwwskazania medyczne. Przypadki alergii są marginalne. Ze względu na silne działanie żółciopędne, z jego spożywania (oraz suplementacji) powinny całkowicie zrezygnować osoby cierpiące na kamicę żółciową i niedrożność dróg żółciowych.
Jak smakuje karczoch? Jak wykorzystywać go kulinarne?
U dojrzałych karczochów spożywa się jedynie dno kwiatowe, u młodych zaś częścią jadalną jest także dolna część łodygi. Mają mięsistą konsystencję, przy czym dno kwiatowe jest delikatniejsze. W smaku może kojarzyć się ze szpinakiem i szparagami. Ponadto ma orzechowy posmak, z wyczuwalną nutą goryczki. Dno kwiatowe podaje się na surowo maczane w oliwie.
Karczoch można gotować na parze, gotować tradycyjnie, piec, marynować i grillować. Świetnie smakuje po ugotowaniu maczany w sosie winegret i sosie czosnkowym. Można je także podawać z masłem, solą (opcjonalnie innymi przyprawami). To wartościowy składnik sałatek. Marynowane dna kwiatowe i fragmenty łodyg to smaczna przekąska. Grillowane karczochy, o lekko wędzonym posmaku świetnie uzupełniają dania mięsne.
Karczoch wciąż jest mało popularny w Polsce, ale można go kupić w większych marketach, zieleniakach oraz sklepach ze zdrową żywnością.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
