Obrzęk Reinkego – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Obrzęk Reinkego (łac. oedema Reinke) to choroba fałdów głosowych. Przyczyną towarzyszących jej dolegliwości jest obrzęk, który pojawia się głównie obustronnie, niesymetrycznie na fałdach głosowych, zwykle na ich górnej powierzchni, w przedniej części.

Nazwa choroby związana jest z lokalizacją patologii. Ta pojawia się bowiem w obrębie szczelinowatej przestrzeni pod nabłonkiem strun głosowych, która nie posiada gruczołów i naczyń limfatycznych. To przestrzeń Reinkego.

Objawy obrzęku Reinkego przypominają symptomy infekcji górnych dróg oddechowych, ponieważ pojawia się:

• chrypka (bez bólu gardła czy innych objawów przeziębienia),
• obniżenie tonu głosu,
• trudności w przełykaniu jedzenia, płynów i śliny,
• trudności w mówieniu (obrzęk fałdów głosowych może powodować ich całkowite przyleganie do siebie i duże zwężenie szpary głośni),
• uczucie suchości w gardle,
• uczucie przeszkody w gardle,
• ciągłe odchrząkiwanie,
• trudności w oddychaniu,
• duszność, która pojawia się w przypadku obrzęków dużych i nieleczonych,
• chrapanie.

Objawy choroby utrzymują się przez długi czas. Kiedy narastają, stają się przyczyną dysfunkcji krtani. Poważny obrzęk strun głosowych w skrajnych przypadkach grozi uduszeniem.

Głównymi przyczynami jest stałe i powtarzające się drażnienie śluzówki krtani, stąd obrzęk Reinkego to głównie choroba palaczy. Ma związek z długotrwałym drażnieniem strun głosowych przez dym tytoniowy, co prowadzi do ich opuchlizny.

To również choroba zawodowa. Cierpią na nią osoby, które pracują głosem: nauczyciele, śpiewacy, dziennikarze. Prowadzić do niej może nie tylko długotrwała eksploatacja strun głosowych, ale także nadmierny wysiłek wkładany w mowę oraz nieprawidłowa artykulacja dźwięków.

Może się również zdarzyć, że obrzęk Reinkego ma związek z długotrwałym drażnieniem śluzówki strun głosowych, co może mieć związek z zanieczyszczeniem powietrza toksynami wziewnymi. Przyczynia się do tego praca w niewłaściwie wentylowanych pomieszczeniach czy w otoczeniu skażonym chemicznymi oparami.

Długotrwała chrypka, zmiana barwy głosu, a także duszność czy ból przy przełykaniu to objawy, które wiele osób ignoruje. To błąd, ponieważ sygnalizują one chorobę krtani.

Gdy dolegliwości nie mijają, należy skontaktować się z lekarzem. Schorzeniami krtani zajmuje się otolaryngolog lub foniatra. W obrzęku Reinkego opuchlizna tworzy się najczęściej obustronnie, co jest stwierdzane w specjalistycznym badaniu wykonywanym przez otolaryngologa.

Zdiagnozować chorobę pozwala właśnie uwidocznienie obrzękniętych strun głosowych. Podczas badania, w laryngoskopii, uwidacznia się zwężenie szpary głośni oraz obwisły, poduszkowaty i chwiejący się obrzęk fałdów głosowych.

W diagnostyce pomocne jest wykonanie tomografii komputerowej w ułożeniu koronalnym, testów alergicznych, stroboskopii, badania foniatrycznego. Ważny jest również wywiad lekarski i zawarte w nim informacje dotyczące wykonywanego zawodu, palenia czy alergii.

Obrzęk Reinkego, ze względu na podobieństwo objawów, należy różnicować z takimi jednostkami chorobowymi jak guzki śpiewacze czy rak krtani, obrzęk śluzowaty, toksyczny lub alergiczny obrzęk fałdów głosowych.

Zdarza się również, że zachrypnięty głos jest wywołany przez refluks żołądkowo-przełykowy, choroby tarczycy czy powikłania po operacji w obrębie szyi. Najważniejsza w leczeniu obrzęku Reinkego jest wykluczenie czynników wywołujących chorobę.

Konieczne jest zaprzestanie palenia. Niekiedy wymagana jest przerwa bądź zmiana pracy, a także leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego, chorób tarczycy czy alergii. Dobrym sposobem na złagodzenie dolegliwości jest jonoforeza.

Pomocne są także leki zmniejszające stan zapalny w obrębie krtani. W ostateczności wykonuje się zabieg chirurgiczny. Terapia obrzęku Reinkego odbywa się za pomocą mikrochirurgii lub techniki laserowej.

Wykonują ją otolaryngolodzy specjalizujący się w mikrochirurgii, czyli przeprowadzaniu zabiegów operacyjnych pod mikroskopem. Niestety operacja wiąże się z ryzykiem wystąpienia trwałych powikłań.