Odporność a pory roku

Miesiące wczesnej jesieni, zimy i przypadającej po nich wczesnej wiosny, obfitują w epidemie przeziębień, grypy, zapaleń oskrzeli i innych infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych. Związane jest to z osłabieniem barier odpornościowych organizmu.

Temperatura powietrza

Jednym z czynników wpływających negatywnie na odporność człowieka jest duża amplituda temperatur w ciągu doby. Nadal wysoka temperatura powietrza w ciągu dnia oraz szybko opadająca w godzinach wieczornych, nocnych i w czasie zwiększonego zachmurzenia powodują, że nie jesteśmy w stanie prawidłowo dobrać ubioru do warunków pogodowych. W tym czasie częściej dochodzi do wychładzania organizmu w wyniku zbyt skąpego ubioru czy też przegrzania wskutek założenia zbyt wielu warstw odzieży.

Zarówno wychłodzenie, jak i przegrzanie organizmu ma negatywny wpływ na działanie mechanizmów odpornościowych ustroju – niska temperatura powoduje osłabienie wydzielania m.in. immunoglobulin IgA przez błony śluzowe dróg oddechowych. Ponadto wywołuje osłabienie ruchu aparatu rzęskowego komórek migawkowych nabłonka dróg oddechowych, z powodu czego upośledzone jest mechaniczne usuwanie patogennych mikroorganizmów.

Dieta „jesienna”

Skład pokarmów przyjmowanych w okresie między jesienią a wiosną znacznie się zmienia. Wraz ze spadkiem temperatury spożywamy więcej produktów mięsnych, przedkładając je nad niezbędne świeże owoce i warzywa, w które obfitują stoły w okresie późnej wiosny i lata. Owoce i warzywa zawierają duże ilości niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego witamin (np. witaminy A, C), mikroelementów (selen, cynk) i innych związków czynnych biologicznie (saponiny i inne). Ich względny niedobór, powoduje osłabienie zarówno swoistych, jak i nieswoistych mechanizmów obrony organizmu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi - czyli niską odporność. Więcej o wpływie diety można przeczytać w innym opracowaniu pt.: „Dieta a odporność”.

Ruch a odporność

Maksyma „ruch to zdrowie” towarzyszy nam od najmłodszych lat. Wpływ braku ruchu na odporność można zaobserwować zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, gdy aura za oknem nie sprzyja ćwiczeniom na świeżym powietrzu. Regularny wysiłek fizyczny jest uznawany za najważniejszy z czynników regulujących prawidłową funkcję układu odpornościowego, z tego też powodu jego niedobór powoduje osłabienie barier ochronnych i co za tym idzie częstsze infekcje i ogólne osłabienie organizmu.

Sroga zima

Bardzo niskie temperatury powietrza, wbrew pozorom, wpływają pozytywnie na ludzką odporność organizmu, bardziej pośrednio niż bezpośrednio. Związane jest to przede wszystkim z ich „zabójczym” wpływem na mikroorganizmy powodujące choroby tj. wirusy i bakterie. Niska temperatura w ciągu całego dnia, powoduje, że łatwiej jest dobrać odpowiedni ubiór zapobiegając w ten sposób wychłodzeniu lub przegrzaniu organizmu, co jak wiadomo wpływa negatywnie na odporność.

Późna wiosna i lato, jak wiadomo, są najbardziej sprzyjającymi utrzymywaniu się prawidłowej odporności organizmu okresami w roku. Łatwy dostęp do zdrowej żywności, obfitującej w świeże owoce i warzywa, możliwość regularnego uprawiania sportów, odstresowująca aura – powodują odbudowę nadwyrężonego po „zimnych” i „ciemnych” miesiącach układu odpornościowego. Zdecydowanie najmniej w tym czasie chorujemy, czujemy się najlepiej, jesteśmy odprężeni i mamy poczucie zdrowia.

Aby zachować prawidłową odporność w okresie przesilenia jesiennego i wiosennego, nie trzeba robić wiele. Nie można się poddawać marazmowi, który nachodzi nas wraz ze skracaniem się dnia i oziębianiem powietrza. Kontynuując zdrowe odżywianie i regularnie ćwicząc, należy pamiętać o prawidłowym ubieraniu się, a dzięki temu można zminimalizować możliwość zachorowania. Bezwzględnie należy też pamiętać o szczepieniu się corocznie przeciwko grypie!