Otyłym niemowlakom grożą poważne choroby

W 2016 r w szpitalu w Radomsku urodził się chłopiec,Tobiasz, który ważył 6 kg i 250 gramów, jego wzrost to 66 cm. Dziecko urodziło się zdrowe. Rodzice nie kryli zaskoczenia. Sądzili, że bedzie sporo ważył, ale nie spodziewali się, że aż tak. Brat Tobiasza urodził się nie mniejszy, ważył 4 kg i 600 g.

Badania pokazują, że ok 90 proc. noworodków waży od 2800-3800 g. Rodzą się jednak dzieci duże, które ważą 4 kg, a nawet więcej. Mówimy wtedy o makrosomii. Wyróżniamy makrosomie 2 stopnia, gdy waga dziecka wynosi 4500 gramów, i trzeciego typu, w przypadku gdy ciężar ciała noworodka przekracza 5000 gramów.

- Częstość urodzeń dzieci z dużą masą ciała waha się od 6 do 14 proc. W Polsce w 2015 roku urodziło się 10,5 proc. dzieci otyłych, czyli powyżej 4 kg, trzy lata wcześniej, w 2012 roku, było to 13 proc. noworodków - tłumaczy WP abcZdrowie prof. Ewa Helwich, krajowy konsultant ds. neonatologii.

Pulchne dziecko nie oznacza, że jest zdrowe. - Dzieci z makrosomią powinny być monitorowane. Należy zwracać uwagę na ich parametry rozwoju, takie jak tempo przybierania masy ciała. Należy kontrolować ich dietę i zachęcać do ruchu - tłumaczy Helwich.

Lekarze zwracają uwagę, że zbyt duża masa ciała powoduje u tych dzieci większe ryzyko otyłości, zespołu metabolicznego, cukrzycy i powikłań z nią związanych. Szacuje się, że co piąty Polak cierpi w tej chwili na zespół metaboliczny i nie jest tego świadomy. Lekarze diagnozują schorzenie na podstawie kilku parametrów. Sprawdzają czy jest podwyższony cholesterol, trójglicerydy, ciśnienie tętnicze, a także jakie jest stężenie glukozy na czczo. Zawyżone parametry wskazują na pojawienie się choroby.

• Cierpi na nią co piąta kobieta i co dziesiąty mężczyzna - jeden składnik decyduje o skuteczności terapii
• Jedna z najczęściej diagnozowanych chorób skóry u dzieci - jak zmienia życie?
• Wystarczy 15 minut, by na zawsze stracić słuch
• Alternatywa dla małej czarnej. Oczyszcza z toksyn i dodaje energii
• 7 prostych sposobów na wzmocnienie odporności - znasz je wszystkie?

Zbyt duża waga dziecka zależy od wielu czynników.

- Zaburzenia wzrostu płodu mogą być związane są z tym, że matka w ciąży miała cukrzycę i nie była leczona albo źle się odżywiała - wyjaśnia WP abcZdrowie Monika Łukaszewicz, diabetolog.

- Ciężarne pacjentki z cukrzycą powinny być pod stałą kontrolą. Na USG widać, czy dziecko ma prawidłową wagę, można ocenić także czy tempo wzrostu jest prawidłowe. To determinuje sposób leczenia – wyjaśnia Łukaszewicz.

Makrosomia występuje dwukrotnie częściej u dzieci matek chorych na cukrzycę niż u dzieci kobiet zdrowych. Szacuje się, że od 25 do 42 proc. wszystkich urodzeń to noworodki matek z cukrzycą ciążową.

Cukrzyca ciężarnych jest na początku bezobjawowa. Ale od pierwszych chwil szkodzi dziecku w łonie matki.

- Kiedy pojawiają się objawy cukrzycy, jak np. oddawanie dużej ilości moczu, duże pragnienie, nadmierny wzrost masy ciała, spadek masy ciała, infekcje okolic intymnych lub dróg moczowych, osłabienie, zwolnienie rozwoju płodu lub odwrotnie - nadmierny wzrost płodu, to mamy już do czynienia ze skutkami cukrzycy – dodaje ekspertka.

Jak zapobiec chorobie? Lekarz prowadzący na pierwszej wizycie na początku ciąży zleca oznaczenie stężenia glukozy na czczo.

- U niektórych pacjentek o wyższym ryzyku zlecany jest od razu test obciążenia 75 g glukozy i oznaczenie glikemii z krwi żylnej na czczo oraz po 1 i 2 godzinach testu. Jeśli nie stwierdzi się zaburzeń, to test wykonuje się między 24. a 28. tygodniem ciąży lub gdy wystąpią pierwsze objawy sugerujące cukrzycę – wyjaśnia lekarka.

Pacjentki ze zdiagnozowaną cukrzycą ciężarnych powinny kilka razy dziennie sprawdzać poziom cukru na osobistym glukometrze i stosować specjalną dietę. W razie nieskuteczności leczenia dietetycznego, gdy cukier nadal wzrasta, diabetolog włącza w terapię insulinę. 

Wpływ na wagę dziecka ma także dieta matki w czasie ciąży. Ciężarne są przekonane, że trzeba jeść dużo i tłusto. Przyszłe matki jedzą dania typu fast food, słone przekąski i słodycze.

- Największy problem i zarazem błąd, jaki popełniają ciężarne jest taki, że kobiety jedzą za dwoje, a nie dla dwojga – tłumaczy WP abcZdrowie Urszula Somow, dietetyk.

- Jest takie pojęcie jak programowanie metaboliczne. To, jak kobieta je w ciąży i karmi swoje dziecko przez pierwszych 1000 dni po jego urodzeniu, ma wpływ na jego zdrowie i wagę w życiu dorosłym – tłumaczy dietetyczka.

Dawid Barker, brytyjski epidemiolog, w swoich pracach udowodnił, że kobiety, którym brakuje w diecie odpowiednich składników, są niedożywione, a to prowadzi do otyłości u dziecka. Zdaniem Bakera niedożywiony organizm jest zaprogramowany metabolicznie i odkłada tkankę tłuszczową.

Lista zaleceń dietetycznych dla ciężarnych jest długa. Należy unikać kolorowych napojów gazowanych, słodzików, żywności przetworzonej, gotowych zup, konserw, mrożonek mięsnych, a także należy ograniczyć niezdrowe tłuszcze i sól.