Parmezan. Włoski ser, który dostarcza solidną dawkę białka

Parmezan, czyli Parmigiano Reggiano, pochodzi z północnych Włoch i jest chroniony oznaczeniem pochodzenia, które gwarantuje autentyczność i jakość. Produkowany jest wyłącznie w wybranych prowincjach, takich jak Parma, Reggio Emilia oraz Modena i powstaje według tradycyjnej receptury niezmienianej od wieków.

Do jego wytwarzania używa się jedynie świeżego mleka, podpuszczki oraz soli, czyli jest bez dodatków i konserwantów. Parmezan dojrzewa minimum 12 miesięcy, choć najbardziej cenione są wersje 24‑ i 36‑miesięczne, ponieważ mają bogatszy smak i bardziej kruchą strukturę. Twarda konsystencja, wyrazisty aromat oraz charakterystyczne kryształki aminokwasów powodują, że trudno pomylić go z jakimkolwiek innym serem.

Parmezan to twardy ser o wyjątkowo skoncentrowanym składzie. W 100 gramach znajduje się około 30 gramów pełnowartościowego białka, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy. To także jedno z najlepszych naturalnych źródeł wapnia, ponieważ porcja wielkości 20-30 gramów pokrywa znaczną część dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Parmezan zawiera również witaminę A, B2 i B12, a dzięki długiemu dojrzewaniu ma bardzo niską zawartość laktozy. Obecne w nim tłuszcze pełnią ważną rolę, ponieważ pomagają przyswajać rozpuszczalne w tłuszczach witaminy. Choć parmezan jest kaloryczny, to jego intensywny smak powoduje, że zwykle używa się go w niewielkich ilościach.

Parmezan to jedno z najlepiej przyswajalnych źródeł wapnia w codziennej diecie. Dzięki długiemu procesowi dojrzewania wapń występuje w formie łatwo dostępnej dla organizmu, a jego wchłanianie wspierają obecne w serze tłuszcze oraz witamina D.

W porównaniu do wielu produktów roślinnych parmezan nie zawiera związków utrudniających przyswajanie tego pierwiastka, takich jak szczawiany i fityniany. Już niewielka porcja może wspomagać mineralizację kości, wzmacniać zęby i wpływać na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego. To bardzo ważne w diecie osób aktywnych, starszych oraz tych, które nie spożywają innych produktów mlecznych.

Parmezan jest jednym z tych serów, które mimo mlecznego pochodzenia zawierają jedynie śladowe ilości laktozy. Długi proces dojrzewania, trwający co najmniej 12 miesięcy, powoduje, że cukier mleczny ulega niemal całkowitemu rozkładowi.

W codziennym życiu oznacza to, że wiele osób z nietolerancją laktozy może spożywać parmezan bez objawów ze strony układu pokarmowego. Oczywiście reakcja zależy od stopnia wrażliwości organizmu, dlatego warto zacząć od małych ilości i obserwować reakcję.

U większości osób parmezan okazuje się bezpiecznym i wartościowym dodatkiem, nawet jeśli inne produkty mleczne wywołują dolegliwości.

Smak umami, obecny naturalnie w parmezanie, zwiększa odczuwanie sytości i satysfakcji z posiłku, więc z tych powodów może wspomagać kontrolę apetytu. Dzięki temu często wystarczy mała porcja, by poczuć pełnię smaku i zaspokojenie głodu.

Umami wzmacnia odbiór smaku i potęguje przyjemność z jedzenia, ale jednocześnie pomaga organizmowi szybciej rozpoznać moment nasycenia. Dlatego parmezan może być wartościowym dodatkiem w diecie osób dążących do większej równowagi, bo podkreśla smak potraw bez potrzeby używania dużej ilości soli i tłuszczu.

Parmezan najczęściej trafia na makaron, ale jego zastosowanie na tym się nie kończy. Można go ścierać na zupy, risotto, pieczone warzywa, sałatki i domowe burgery. W formie płatków świetnie sprawdza się na dodatek do carpaccio lub pieczonej dyni. Można go również wmieszać do farszów, zapiekanek i dań jajecznych, jeśli chce się dodać im wyrazistość.

Sprawdza się też w wypiekach na słono, na przykład w kruchych ciastach i spodach do tart. Najlepiej ścierać go tuż przed podaniem i przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce, by nie stracił aromatu.

Parmezan ma intensywny smak, ale również wysoką zawartość soli i kalorii, dlatego warto zachować umiar. W 100 gramach znajduje się około 400 kcal oraz nawet 1,5–2 gramy soli, dlatego osoby z nadciśnieniem lub potrzebą jej ograniczenia powinny zwracać uwagę na jego ilość.

Choć zwykle używa się go w niewielkich ilościach, łatwo przesadzić, a najbardziej gdy trafia do kilku dań dziennie. Dla zachowania równowagi wystarczy 10–20 gramów dziennie w formie uzupełnienia potrawy. Takie podejście wykorzystuje jego wartości bez ryzyka nadmiaru soli i zbędnych kalorii.

Parmezan to niewielki dodatek, który wzbogaca smak i dostarcza cenne składniki. W umiarkowanej ilości stanowi nie tylko kulinarną przyjemność, ale też wartościowy element codziennej diety.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl