Pentada Reynoldsa - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Pentada Reynoldsa to pięć objawów, występujących w przebiegu ostrego zapalenia dróg żółciowych. Wśród nich wymienia się:

• ból w nadbrzuszu (silny, prawostronny),
• gorączka + dreszcze,
• żółtaczka mechaniczna,
• wstrząs septyczny,
• zaburzenia świadomości.

Pierwsze trzy symptomy (ból w nadbrzuszu, gorączka i dreszcze oraz żółtaczka) tworzą triadę Charcota, pentada jest rozszerzeniem triady i świadczy o bardzo ciężkim przebiegu zapalenia. Pentada Reynoldsa wymaga specjalistycznego leczenia, jest stanem zagrożenia zdrowia i życia.

Pentada Reynoldsa jest zespołem objawów w ciężkim przebiegu ostrego zapalenia dróg żółciowych. Jest zatem spowodowana ostrym stanem zapalnym, obejmującym wewnątrzwątrobowe i zewnątrzwątrobowe drogi odprowadzające żółć.

Zazwyczaj schorzenie powodowane jest przez zastój żółci wytwarzanej przez wątrobę i utrudniony jej odpływ z pęcherzyka żółciowego.

Ostre zapalenie dróg żółciowych w zdecydowanej większości przypadków jest wywoływane przez bakterie Escherichia coli, Enterococcus, Klebsiella, Enterobacter oraz Streptococcus. 15-20 procent przypadków wynika z obecności bakterii beztlenowych.

Charakterystyczne objawy ostrego zapalenia dróg żółciowych to tzw. triada Charcota, czyli kolka żółciowa, żółtaczka oraz wysoka gorączka z dreszczami. W ciężkim przebiegu dodatkowo pojawia się wstrząs oraz zaburzenia świadomości, wówczas mówi się o wystąpieniu pentady Reynoldsa.

Objawy pojawiające się w przebiegu ostrego zapalenia dróg żółciowych to:

• objawy kolki żółciowej,
• wysoka gorączka,
• dreszcze,
• zażółcenie skóry,
• zażółcenie białkówek oczu,
• zażółcenie błon śluzowych,
• wzmożone napięcie mięśni brzucha,
• bolesność uciskowa pod prawym łukiem żebrowym,
• zmęczenie,
• świąd skóry.

Dodatkowo triada Charcota wiąże się z zespołem symptomów typowych dla stwardnienia rozsianego. Wśród nich wymienia się oczopląs o charakterze poziomym, mowę skandowaną związaną z degeneracją móżdżku, a także drżenie zamiarowe.

Wówczas chory ma problemy z wypowiadaniem słów, rozdziela je na sylaby i nie jest w stanie tworzyć spójnych wypowiedzi. Natomiast drżenie to mimowolne, nierytmiczne ruchy rąk i/lub głowy.

Diagnostyka ostrego zapalenia dróg żółciowych jest możliwa na podstawia charakterystycznych objawów. Dodatkowo wykonuje się badanie o nazwie endoskopowa cholangiopakreatografia wsteczna (ECPW).

Umożliwia ono uwidocznienie ropy w drogach żółciowych oraz obraz zapalenia pęcherzyka żółciowego. Duże znaczenie ma także morfologia krwi, która wskazuje stan zapalny oraz zaburzenia krzepnięcia krwi.

Pacjent może zostać skierowany również na badanie USG, które potwierdza poszerzenie przewodów żółciowych oraz obecność złogów. Ostre zapalenie dróg żółciowych musi być leczone w szpitalu i wymaga stosowania kilku metod jednocześnie.

Chory musi być intensywnie nawadniany, przebywać na diecie zero, przyjmować leki przeciwbólowe i rozkurczające, a także antybiotyki. Zazwyczaj podawane są leki z grupy cefalosporyn lub metronidazol. Niezbędne jest także wznowienie odpływu żółci, za pomocą ECPW, drenaż przezkórny lub zabieg chirurgiczny.