Pijesz alkohol tylko w weekendy? Tak wpływa na funkcjonowanie w tygodniu

Po spożyciu alkoholu organizm skupia się na jego całkowitym pozbyciu i traktuje ten proces priorytetowo. Wątroba przekształca etanol w aldehyd octowy, który jest toksyczny, a następnie w mniej szkodliwy kwas octowy. W tym czasie spowalnia się metabolizm tłuszczów i cukrów, dlatego po alkoholu organizm trudniej się regeneruje.

Pojawia się też odwodnienie, ponieważ alkohol zwiększa wydalanie wody i elektrolitów, przez co wpływa na ciśnienie krwi oraz pracę mięśni. Spada poziom glukozy, a układ nerwowy reaguje nadpobudliwością lub znużeniem. Uczucie rozluźnienia, które towarzyszy pierwszym kieliszkom jest krótkotrwałe, ale poradzenie sobie organizmu z konsekwencjami tej zabawy, trwa znacznie dłużej niż sam wieczór.

Alkohol działa uspokajająco, dlatego wiele osób wierzy, że pomaga szybciej zasnąć i lepiej się wyspać. W rzeczywistości zaburza jednak strukturę snu, ponieważ skraca fazę głębokiego odpoczynku, w której organizm się najlepiej regeneruje. Dlatego po takim specyficznym wypoczynku ciało bywa bardziej zmęczone, a jasność myślenia przytłumiona, nawet jeśli sen trwał stosunkowo długo.

Zbyt duża ilość alkoholu podnosi też tętno i temperaturę ciała, przez co sen staje się płytszy i mniej efektywny. Utrudnione jest też wydzielanie melatoniny, a poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, utrzymuje się dłużej niż zwykle. Dlatego po weekendzie, nawet bez wyraźnego kaca, wiele osób odczuwa rozdrażnienie, senność i brak motywacji. To efekt przerwanego rytmu regeneracji, którego ciało nie nadrobi w jedną noc.

Choć poniedziałkowy poranek często oznacza powrót do normalnego rytmu, organizm nadal odczuwa skutki weekendowego pójścia w rozrywkową siną dal. Alkohol wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową, poziom glukozy i funkcjonowanie wątroby, dlatego proces pełnej regeneracji może trwać nawet kilkadziesiąt godzin. W tym czasie ciało wciąż odbudowuje zapasy energii, a układ nerwowy próbuje odzyskać stabilizację.

Z tego powodu odczuwa się senność, wahania nastroju i spadek koncentracji, czyli skutki, które wiele osób przypisuje zmęczeniu po weekendzie, a nie reakcji organizmu na alkohol. Nawet niewielkie ilości spożyte w piątek lub sobotę mogą wpływać na efektywność w pracy i powodować uczucie rozbicia jeszcze w połowie tygodnia.

Alkohol poza układem nerwowym napiera również na gospodarkę hormonalną, która reguluje apetyt, poziom energii i nastrój. "Napój odprężający" zwiększa wydzielanie kortyzolu, czyli hormonu stresu, a przy tym obniża poziom leptyny odpowiedzialnej za uczucie sytości. Z tego też powodu po alkoholu częściej pojawia się głód, najbardziej na produkty bogate w tłuszcz i sól. Zmienia się również działanie insuliny, które prowadzi do wahań poziomu cukru we krwi i nagłych spadków energii.

Organizm zamiast czerpać z weekendowego odpoczynku i regenerować się po ciężkim tygodniu, skupia się na stabilizowaniu procesów metabolicznych. To tłumaczy, dlaczego po kilku dniach od spożycia alkoholu wiele osób odczuwa większe łaknienie, senność lub rozdrażnienie, mimo że dawno już wróciło do rutynowego trybu.

Wątroba pracuje nieustannie, niezależnie od dnia tygodnia, dlatego picie alkoholu zawsze oznacza dla niej dodatkowe obciążenie. To właśnie ten narząd odpowiada za neutralizowanie toksyn i przetwarzanie alkoholu, który w pierwszej fazie zamienia się w aldehyd octowy, czyli związek bardziej szkodliwy niż sam etanol. Dopiero później zostaje rozłożony na mniej toksyczne składniki.

Nawet niewielkie ilości alkoholu wymagają od wątroby intensywnej pracy, a proces oczyszczania może trwać nawet wiele godzin. Gdy weekendowe picie powtarza się regularnie, komórki wątroby nie mają czasu na pełną regenerację, więc z czasem takie chwile zapomnienia osłabiają ich wydolność. To przypomnienie, że dla organizmu nie istnieje coś takiego jak "chwilowe rozluźnienie", ponieważ każda dawka alkoholu zostaje przez ciało dokładnie dotknięta i rozliczona.

Pojęcie umiarkowanego picia brzmi rozsądnie, ale w życiu codziennym jest to sprawa indywidualna. Dla jednej osoby oznacza to lampkę wina do kolacji, dla innej kilka drinków w sobotni wieczór, a jeszcze dla innej czteropak piwa do meczu. Organizm nie reaguje niestety na deklaracje, lecz na faktyczną ilość i częstotliwość spożycia.

Nawet małe dawki alkoholu wpływają na sen, nawodnienie i pracę układu nerwowego, tym bardziej jeśli pojawiają się regularnie. Różnice w masie ciała, metabolizmie i ogólnym stanie zdrowia powodują, że nie istnieje uniwersalna granica bezpieczeństwa. To, co dla jednej osoby będzie bezobjawowe, u innej może prowadzić do spadku energii i zaburzeń koncentracji w kolejnych dniach.

Dlatego warto pamiętać, że prawdziwe umiarkowanie oznacza świadomość reakcji własnego organizmu, a nie liczbę kieliszków.

Alkohol spożywany tylko w weekendy można odbierać za nieszkodliwą formę rozrywki lecz organizm odczuwa tego skutki znacznie dłużej, niż trwa sama zabawa. Wpływa na rytm snu, gospodarkę hormonalną, apetyt i zdolność regeneracji, przez co kolejne dni tygodnia stają się trudniejsze, nawet jeśli nie ma wyraźnych objawów kaca. Wątroba, układ nerwowy i hormony potrzebują czasu, by wrócić do ustabilizowania, a powtarzane weekendowe obciążenia mogą stopniowo to zaburzać.

Świadomość tych procesów to pierwszy krok do osiągnięcia prawdziwej równowagi między przyjemnością a zdrowiem. Ciało nie rozróżnia dni wolnych od dni pracy, dlatego to, co wybierzemy na weekend, często zadecyduje o tym, jak będziemy funkcjonować w tygodniu, który dopiero nadejdzie.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl