Płynne wsparcie wątroby. Te napoje poleca gastroenterolog

Czym jest stłuszczenie wątroby?

Stłuszczenie wątroby rozwija się wtedy, gdy w komórkach tego narządu zaczyna odkładać się zbyt dużo tłuszczu. Z czasem może to utrudniać prawidłową pracę wątroby i sprzyjać stanowi zapalnemu.

Warto pamiętać, że nie jest to problem wyłącznie osób nadużywających alkoholu. Stłuszczenie wątroby może mieć związek z piciem alkoholu, ale bardzo często rozwija się także u osób z nadwagą, insulinoopornością, cukrzycą typu 2, zaburzeniami lipidowymi czy zespołem metabolicznym.

W pierwszym przypadku mówi się o alkoholowej chorobie stłuszczeniowej wątroby. Jak informuje NFZ, najważniejszym zaleceniem jest wtedy całkowite odstawienie alkoholu. W drugim — o metabolicznie zależnej stłuszczeniowej chorobie wątroby, określanej jako MASLD, dawniej NAFLD. W obu sytuacjach znaczenie ma codzienna dieta, w tym także to, co pijemy.

Zobacz także: Hepatolog mówi, co ratuje wątrobę. "Stłuszczenie cofnie się"

Najlepszym wyborem dla wątroby pozostaje woda. Odpowiednie nawodnienie wspiera metabolizm i pomaga organizmowi prawidłowo funkcjonować. Potwierdza to m.in. analiza opublikowana w 2024 r. w "Frontiers in Nutrition", w której wykorzystano dane z amerykańskiego badania NHANES z lat 1988–2018. Naukowcy sprawdzali związek między piciem wody a ryzykiem zgonu u osób z NAFLD/MASLD. Zauważyli, że większe spożycie zwykłej wody wiązało się z niższym ryzykiem zgonu ogółem, a także z powodu chorób naczyniowo-mózgowych i nowotworów.

Sok z buraka to również dobry wybór dla osób, które chcą zadbać o wątrobę. Dr Saurabh Sethi, gastroenterolog i hepatolog, w jednym z nagrań udostępnionych w mediach społecznościowych, podkreślił, że napój z tego warzywa zawiera betalainy, czyli przeciwutleniacze wspierające ochronę komórek wątroby i ograniczanie odkładania się tłuszczu. – Należy jednak pić go z umiarem – tak, aby zawarty w nim cukier nie przeważył nad korzyściami – zaznaczył lekarz.

Zobacz także: Trzy czynniki, które generują stłuszczenie wątroby. "To jest zaskakujące"

Analiza opublikowana w 2021 r. w "BMC Public Health" objęła 494 585 uczestników z brytyjskiej bazy UK Biobank. Badacze porównywali osoby pijące kawę z tymi, które jej nie piły, i sprawdzali ryzyko przewlekłej choroby wątroby, stłuszczenia, raka wątroby oraz zgonu z powodu chorób wątroby. Wyniki sugerowały, że kawa — zarówno mielona, rozpuszczalna, jak i bezkofeinowa — wiązała się z niższym ryzykiem przewlekłych chorób wątroby. Największą korzyść obserwowano przy 3–4 filiżankach dziennie, a szczególnie dobrze wypadała kawa mielona.

Najlepiej wybierać kawę bez cukru, syropów smakowych i tłustych dodatków. Jeśli ktoś nie lubi gorzkiego smaku, można wybierać zdrowsze odpowiedniki. – Jeśli lubisz nieco słodszy smak, możesz dodać odrobinę miodu, owocu mnicha lub stewii – podkreśla dr Sethi.

Wspierająco na wątrobę może działać również zielona herbata. Jak zaznacza dr Sethi, jest źródłem katechin, w tym EGCG, które są badane pod kątem wpływu na parametry wątrobowe i odkładanie tłuszczu w tym narządzie.

Warto jednak zachować ostrożność przy skoncentrowanych ekstraktach z zielonej herbaty oraz ziołowych preparatach reklamowanych jako środki "na detoks wątroby". Niektóre z nich mogą działać odwrotnie i prowadzić do uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u osób, które już mają problemy z tym narządem.

Osoby ze stłuszczeniem wątroby mogą sięgać po mleko niskotłuszczowe lub odtłuszczone, które dostarcza białka, wapnia i witamin, a jednocześnie ma mniej tłuszczów nasyconych niż pełnotłusty nabiał. Dobrym wyborem mogą być także naturalne koktajle przygotowane na bazie wody, mleka lub jogurtu. Ważne jednak, by nie zawierały zbyt dużo cukrów.

Badania nad fruktozą pokazują, że jej nadmiar może sprzyjać gromadzeniu tłuszczu w wątrobie, m.in. przez nasilanie lipogenezy, czyli produkcji tłuszczu w organizmie. Przegląd opublikowany w "Journal of Hepatology" wskazywał, że fruktoza może przyczyniać się do odkładania tłuszczu w wątrobie i pogarszać przebieg NAFLD.

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jaroszewicz, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wydziału Nauk Medycznych w Zabrzu, w rozmowie z WP abcZdrowie zaznaczył, że stłuszczenie wątroby to nie wyrok. Po diagnozie wręcz wskazane jest, by dołożyć wszelkich starań o poprawę stanu tego organu.

– To jest choroba z opóźnionym zapłonem. Większość pacjentów, żeby przejść ze stłuszczenia do marskości, potrzebuje 15–20 lat. I to jest ten czas, w którym naprawdę możemy jeszcze zadziałać – tłumaczył.

– Jeżeli w tym czasie uda nam się zadziałać niefarmakologicznie, głównie chodzi o redukcję masy ciała o około 10 proc., o regularną aktywność i zdrową dietę, to stłuszczenie cofnie się u ponad połowy pacjentów – dodał.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• WebMd
• IG @doctor.sethi
• Medical News Today
• WP abcZdrowie