Pokrzywka cholinergiczna

Reakcję skóry na działanie czynników o różnorodnym podłożu nazywamy pokrzywką. Nie stanowi ona jednolitego zespołu chorobowego, wyróżnia się wiele jej odmian. Bąbel pokrzywkowy powstaje w wyniku obrzęku okołonaczyniowego, zlokalizowanego w skórze właściwej. Przypomina zmiany skórne po oparzeniu pokrzywą: ma strome brzegi, płaską powierzchnię, zabarwienie różowe lub porcelanowe. Bąble pokrzywkowe mogą mieć różne wymiary (od kilku milimetrów do obejmujących rozległe powierzchnie - tzw. pokrzywka olbrzymia) i kształt (okrągłe, owalne, przypominające różne figury). Umiejscowienie i liczba takich czerwonych plam na skórze jest zmienna.

Pokrzywka cholinergiczna jest to reakcja na działanie neuroprzekaźnika występującego u człowieka – acetylocholiny. Działanie tego związku jest szerokie i m.in. wpływa na gruczoły potowe, pobudzając je do wydzielania potu. Organizm nie reaguje prawidłowo na to zjawisko, dlatego też pojawiają się zmiany skórne.
Wykwity skórne mają powierzchowny charakter. Przypominają czerwone plamy na skórze. Najczęściej pojawiają się na górnej części tułowia, na klatce piersiowej, ramionach, plecach i pod pachami. Pokrzywkę powoduje nadmierne pocenie się, które może być wywołane zarówno przez podwyższoną temperaturę otoczenia, wysiłek, emocje, jak i przez spożywanie posiłku. Czerwone, swędzące plamy na skórzeznikają równie szybko, jak się pojawiają. Zauważono, że ta choroba skóry ma tendencje do nawracania.

W leczeniu pokrzywki najistotniejsze byłoby odizolowanie pacjenta od czynników wywołujących chorobę, co nie zawsze jest możliwe. W niektórych przypadkach można odczulać za pomocą wstrzykiwania minimalnych, wzrastających dawek alergenu. Czasami w pokrzywkach fizykalnych (np. z zimna) można odczulać pacjenta stopniowo, przyzwyczajając go do ekspozycji na zimno małych odcinków skóry. Leczenie pokrzywki wymaga często od chorego dużo cierpliwości i samodyscypliny, zwłaszcza w razie konieczności stosowania diety. Pełne zaufanie do lekarza prowadzącego i ścisłe przestrzeganie jego zaleceń dają szansę wyleczenia z tego typu dolegliwości.

Pokrzywka cholinergiczna zniknie, jeżeli chory będzie przyjmował leki antyhistaminowe. Ich działanie wzmocnią preparaty przeciw nadmiernemu poceniu się. Skuteczne będą też leki uspokajające.

Warto pamiętać, że pokrzywki nie wolno bagatelizować. Należy wziąć pod uwagę niebezpieczeństwo wystąpienia obrzęku krtani. W przypadku, gdy bąble pojawiają się na twarzy, dochodzi do obrzęku warg, chory ma uczucie, że jego język jest drętwy i duży, pojawia się nawet niewielka duszność - trzeba bezzwłocznie udać się na pogotowie czy do szpitala, aby lekarz mógł udzielić natychmiastowej pomocy.

Źródła

1. Środki chemiczne dodawane do żywności zaostrzają objawy alergii
2. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
3. Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6
4. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5