Polacy biorą takie leki masowo. "Bardzo poważne powikłania"
Popularne leki bez recepty, po które w sezonie infekcyjnym Polacy sięgają jeszcze częściej, nie zawsze są bezpieczne. Zażywane w nadmiarze, bez kontroli specjalisty mogą skończyć się poważnymi powikłaniami, ze zgonem włącznie. Lekarz wyjaśnia, z jakim ryzykiem trzeba się liczyć.
Polacy masowo sięgają po leki bez recepty
Bez recepty, ale mogą zaszkodzić
Leki dostępne bez recepty są powszechnie uznawane za bezpieczne, jednak eksperci przypominają, że każda substancja czynna może działać toksycznie, zwłaszcza gdy jest stosowana bez kontroli lekarza. Problem nasila się szczególnie w sezonie infekcyjnym, gdy pacjenci masowo sięgają po środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
Jak zauważa hematolog prof. Krzysztof Giannopoulos, największym problemem jest to, że bardzo często pacjenci nie informują lekarzy o tym, że stosują jakieś leki dostępne bez recepty. Tymczasem długotrwałe przyjmowanie takich preparatów lub przekraczanie zalecanych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych.
Dane z raportu czasopisma OSOZ pokazują skalę tego zjawiska – w 2024 roku Polacy wydali na leki przeciwbólowe bez recepty niemal 1,6 mld zł, a na preparaty na przeziębienie aż 5 mld zł. Wiele z nich zawiera substancje przeciwbólowe i przeciwzapalne, które nie są obojętne dla organizmu.
- Leki przeciwbólowe, takie jak metamizol czy te z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, mają określone toksyczności – wskazuje prof. Giannopoulos, cytowany przez TVN24.
Jednym z najgroźniejszych, choć rzadkich powikłań po metamizolu jest agranulocytoza, czyli gwałtowny spadek liczby granulocytów. Stan ten może prowadzić do ciężkich infekcji, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Największym zagrożeniem jest tzw. gorączka neutropeniczna (mogą jej towarzyszyć m.in. ból gardła, dreszcze, kaszel, osłabienie, bóle głowy i brzucha, częstomocz czy przyspieszony rytm serca), która wymaga natychmiastowego leczenia szpitalnego.
Groźne powikłania
Znacznie częściej obserwuje się jednak powikłania narządowe po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych takich jak ibuprofen czy ketoprofen.
- Tutaj ten profil toksyczności jest trochę inny. Częściej są to toksyczności związane z nerkami, w pojedynczych przypadkach raportowano ostre niewydolności nerek, a także powikłania gastrologiczne - zaznacza prof. Giannopoulos.
- One są wielokrotnie częstsze niż te powikłania hematologiczne, czyli wspomniana wcześniej agranulocytoza, dlatego, że dotyczą kilku procent osób stosujących leki OTC, czyli bez recepty, a co za tym idzie bardzo często bez kontroli lekarza - dodaje hematolog.
Z kolei paracetamol może uszkadzać wątrobę, zwłaszcza gdy jest łączony z alkoholem. - Paracetamol plus alkohol to jest najgorsza para, jaką sobie możemy wyobrazić. Po takim koktajlu zdarzały się bardzo poważne powikłania. Dotyczyły one też dawek bardzo wysokich - zaznacza hematolog.
Eksperci zwracają też uwagę na ryzyko związane z niekontrolowanym stosowaniem leków na zgagę oraz suplementów diety. Warto mieć też świadomość, że metabolizm leków mogą zaburzać popularne zioła jak dziurawiec czy np. sok z grejpfruta.
Źródła:
1.TVN24
2.WP abcZdrowie
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
