Ponad 300 sporów z izbami lekarskimi. Ukraińscy medycy wygrywają w sądach

Z informacji przedstawionych przez serwis wynika, że przeanalizowano 24 wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące zaskarżonych uchwał Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oraz bezczynności okręgowych rad lekarskich. We wszystkich tych sprawach rację przyznano skarżącym medykom.

Sądy uchylały uchwały samorządu lub zobowiązywały okręgowe rady do ponownego zajęcia się wnioskami. W żadnym z opisanych przypadków sędziowie nie zgodzili się z argumentacją izb lekarskich.

Zobacz także: Pfizer wygrał z Polską. Resort zdrowia zapowiada dalszą walkę

Sednem konfliktu była interpretacja przepisów o uproszczonym dopuszczaniu do zawodu lekarzy spoza Unii Europejskiej. Rozwiązania te wprowadzono najpierw w czasie pandemii COVID-19, a później utrzymano w związku z wojną w Ukrainie.

Procedura pozwalała uzyskać warunkowe prawo wykonywania zawodu bez nostryfikacji dyplomu, zdawania LEK i odbywania stażu podyplomowego. Kluczowa była decyzja ministra zdrowia, na podstawie której okręgowe izby miały przyznawać warunkowe PWZ.

Samorząd lekarski stał jednak na stanowisku, że bez sprawdzenia znajomości języka polskiego nie można bezpiecznie dopuścić lekarza do pracy z pacjentem. To właśnie ten argument najczęściej pojawiał się w decyzjach odmownych.

Sądy uznały jednak, że w uproszczonym trybie przepisy nie przewidują możliwości uzależniania przyznania PWZ od oceny znajomości języka polskiego przez samorząd.

"Z brzmienia art. 7 ust. 9 o zawodach jednoznacznie wynika, że przepis ten celowo ogranicza wymagania uzyskania zgody na wykonywanie zawodu lekarza (...) pomijając warunek znajomości języka polskiego" - czytamy w jednym z uzasadnień.

Sędziowie zwracali też uwagę, że rola samorządu w tym postępowaniu jest ograniczona, ponieważ działa on na podstawie wcześniej wydanej decyzji ministra zdrowia.

Część spraw dotyczyła nie tylko odmów, ale również pozostawiania wniosków bez rozpoznania. Okręgowe rady wzywały lekarzy do uzupełniania dokumentów, a do czasu ich dostarczenia wstrzymywały dalsze postępowanie.

Także w tych przypadkach sądy uznały, że izby działały niezgodnie z prawem. Sędziowie podkreślali, że przepisy o brakach formalnych nie mogą służyć do żądania dokumentów, które organ uważa za istotne dla oceny sprawy, jeśli wniosek może otrzymać dalszy bieg.

To nie są jednostkowe przypadki. Jak w rozmowie z "RZ" przyznał rzecznik NIL Jakub Kosikowski, do sądów trafiło już ponad 300 uchwał Naczelnej Rady Lekarskiej. Najwięcej takich spraw miało przypadać na lata 2023-2024.

- W większości spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na naszą niekorzyść, wskazując, że obowiązujące przepisy nie pozostawiają samorządowi prawa do oceny znajomości języka polskiego - tłumaczył Kosikowski. Dodał też, że samorząd złożył odwołania do Naczelnego Sądu Administracyjnego i żadne z tych postępowań nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.

Co ważne, obywatele Ukrainy nie mogą już składać nowych wniosków o warunkowe PWZ w tym trybie. Wcześniej wydane uprawnienia zachowują ważność przez pięć lat od dnia wydania, nie dłużej jednak niż do 24 października 2029 r.

Aby dalej pracować w Polsce jako lekarze z pełnymi uprawnieniami, zainteresowani muszą przejść standardową ścieżkę, czyli m.in. nostryfikować dyplom, zdać LEK i odbyć staż podyplomowy albo uzyskać jego zaliczenie.

Choć linia orzecznicza sądów wojewódzkich wydaje się dla lekarzy korzystna, sprawa nie jest jeszcze definitywnie zamknięta. Naczelna Rada Lekarska kieruje kolejne odwołania do NSA, nadal podnosząc argument o bezpieczeństwie pacjentów i konieczności weryfikowania kompetencji językowych.

Jednak w uproszczonym trybie samorząd lekarski nie może samodzielnie dopisywać wymogów, których wprost nie przewiduje ustawa.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Rynek Zdrowia