Popularny lek przeciwbólowy pod lupą nefrologa. Może uszkadzać nerki

Marta Słupska
Z prawej: dr Sean HashmiZ prawej: dr Sean Hashmi
Źródło zdjęć: © Getty Images • Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AI

Ból głowy, pleców czy stawów często skłania do sięgnięcia po tabletkę bez recepty. Nefrolodzy przypominają jednak, że popularne leki przeciwbólowe mogą uszkadzać nerki. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby po 50. roku życia, które przyjmują inne preparaty lub chorują przewlekle.

Uśmierzają ból, ale mogą zaszkodzić nerkom

Ibuprofen i naproksen należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Pomagają zwalczać ból, gorączkę i stan zapalny. Dostępność bez recepty sprzyja jednak przekonaniu, że można stosować je bez większych ograniczeń.

– Łagodzą ból, blokując prostaglandyny, czyli substancje wytwarzane przez organizm. Ale prostaglandyny chronią również błonę śluzową żołądka i pomagają utrzymać przepływ krwi przez nerki. Ich zablokowanie może doprowadzić do krwawiącego wrzodu, czasem bez wcześniejszego bólu żołądka, albo uszkodzenia nerki – tłumaczy dr Sean Hashmi, nefrolog i specjalista leczenia otyłości.

National Kidney Foundation potwierdza, że NLPZ mogą prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek lub pogorszenia przewlekłej choroby tych narządów. Zagrożenie rośnie przy wysokich dawkach i długim stosowaniu. Samo ukończenie 50 lat nie oznacza przeciwwskazania, ale znaczenie mają choroby współistniejące i przyjmowane leki.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby z chorobą nerek, niewydolnością serca, przebytymi wrzodami lub przyjmujące leki przeciwkrzepliwe. Nie powinny samodzielnie wybierać doustnego preparatu przeciwzapalnego.

Niebezpieczne połączenie z lekami na ciśnienie

Dr Hashmi zwraca uwagę na łączenie NLPZ z niektórymi lekami obniżającymi ciśnienie i preparatem moczopędnym.

– Niepokoją mnie również osoby, które przyjmują jednocześnie dwa popularne leki na nadciśnienie. Nazwa jednego kończy się na "-pril" lub "-sartan", jak lizynopryl czy losartan, a drugi jest lekiem moczopędnym. Dołożenie do nich NLPZ mocno obciąża nerki – ostrzega.

Takie połączenie wymaga oceny lekarza. Osoby z przewlekłą chorobą nerek powinny unikać samoleczenia NLPZ, zwłaszcza gdy wskaźnik filtracji nerkowej eGFR wynosi poniżej 60 ml/min/1,73 mkw.

Odwodnienie zwiększa zagrożenie

Ryzyko wiąże się także z okolicznościami przyjęcia tabletki. Dr Michael Klein, nefrolog z New York Medical College, przestrzega przed stosowaniem tych leków podczas odwodnienia.

– Jeśli osoba przyjmująca te leki ma niewydolność serca lub jest odwodniona, ograniczenie przepływu krwi może skutkować pogorszeniem czynności nerek – wyjaśnia.

Problem może wystąpić podczas biegunki, wymiotów, upału czy intensywnego treningu. Błędem jest też łączenie kilku preparatów przeciwbólowych lub przeciwprzeziębieniowych bez sprawdzenia ich składu.

NLPZ należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas, zgodnie z ulotką. Jeśli ból powraca i wymaga codziennego leczenia, potrzebna jest konsultacja. Przy bólu miejscowym można omówić z lekarzem preparat w żelu: do krwi przedostaje się mniej substancji czynnej, co ogranicza ryzyko dla nerek.

Źródło: Parade, National Kidney Foundation, Cleveland Clinic

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie