Probiotyki dla niemowląt - kiedy podawać i jak działają? Który najlepszy?

Probiotyki dla niemowląt, zarówno w postaci suplementów diety, jak i produktów, które zawierają cenne kultury bakterii, podaje się, kiedy organizm potrzebuje wsparcia. Ma to związek z ich wyjątkowymi właściwościami i działaniem.

W myśl definicji podanej przez WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) terminem probiotyki określa się żywe organizmy, które stosowane w odpowiednich ilościach wykazują działanie prozdrowotne. Nazwa probiotyk pochodzi od greckiego zwrotu „pro bios”, co oznacza „dla zdrowia” i doskonale opisuje ich istotę.

Dobrym źródłem probiotyków są naturalne przetwory z mleka kwaszonego, takie jak jogurty, maślanki czy kefiry oraz kiszone warzywa (nie tylko kapusta i ogórki, ale i inne jarzyny). Tego typu produkty nie są jednak zalecane dla najmłodszych dzieci, mogą bowiem wywoływać alergię pokarmową, a i być ciężkostrawne. Ponadto noworodki i kilkumiesięczne niemowlęta odżywiają się wyłącznie pokarmem mamy bądź mlekiem modyfikowanym.

To dlatego w przypadku niemowląt i dzieci, w razie potrzeby, można sięgać po specjalne mieszanki mleczne lub inne probiotyki z apteki. Te są dostępne w wielu formułach, jako saszetki, kapsułki oraz krople probiotyczne. Ich zawartość rozpuszcza się w odciągniętym mleku matki lub innym letnim płynie.

W zależności od producenta, probiotyki można podawać noworodkowi, niemowlakowi po pierwszym miesiącu życia dziecka, dziecku po trzecim miesiącu albo dopiero po czwartym miesiącu życia. Dostępne są także symbiotyki. To preparaty będące połączeniem probiotyku z prebiotykiem.

Probiotyki mają pozytywny wpływ na zdrowie dziecka. Warto jednak pamiętać, że konkretne szczepy bakterii mają działanie ukierunkowane, czyli są skuteczne w łagodzeniu czy eliminowaniu określonych jednostek chorobowych.

Generalnie probiotyki regulują pracę jelit i zapobiegają problemom żołądkowo-jelitowym. Tworzą ochronną warstwę i chronią organizm przed drobnoustrojami. Zwalczają patogeny, wspierając kultury bakterii o działaniu prozdrowotnym. Ponadto normują mikroflorę jelit i zapobiegają rozwojowi zakażeń grzybiczych. Stymulują także do działania układ odpornościowy i zmniejszają ryzyko alergii, łagodzą objawy nietolerancji laktozy. Ułatwiają też absorpcję witamin i minerałów.

Co ważne, podawanie probiotyków nawet najmłodszym dzieciom jest pozbawione skutków ubocznych.

Dziecko przychodzi na świat z jałowym przewodem pokarmowym. Z czasem jego flora bakteryjna jelit powinna składać się z bakterii probiotycznych. Drobnoustroje należące do naturalnego mikrobiomu człowieka to przede wszystkim bakterie Lactobacillus i Bifidobacterium, czyli bakterie kwasu mlekowego.

Jeśli niemowlę jest karmione piersią, jego jelita zasiedlają pożyteczne bakterie. To głównie pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus. Mleko matki to jedno z najlepszych ich źródeł. Ponadto pokarm kobiecy pobudza wzrost i aktywność korzystnych bakterii jelitowych, ponieważ zawiera węglowodany stanowiące dla nich pożywkę.

Jeśli dziecko jest karmione naturalnie i nie choruje, nie trzeba mu podawać dodatkowo probiotyków. W innej sytuacji są dzieci, które przyszły na świat w wyniku cesarskiego cięcia. Ich jelita mogą kolonizować bakterie chorobotwórcze, a mikroflora jelitowa w ich przypadku składa się głównie z bakterii bytujących na skórze oraz w środowisku szpitalnym. Problem dotyczy także wcześniaków.

Niedojrzały układ pokarmowy dzieci urodzonych przedwcześnie jest narażony na dysbiozę jelit, jak i nekrotyczne zapalenie jelit (NEC).

Nieprawidłowy mikrobiom w przypadku małych dzieci ma negatywny wpływ na programowanie odporności i metabolizmu, co może wywołać alergie pokarmowe, celiakię, atopowe zapalenie skóry (AZS), cukrzycę czy astmę. W takiej sytuacji, w zwalczaniu bakterii patogennych i w budowaniu korzystnego mikrobiomu, pomagają właśnie probiotyki.

Stosowanie probiotycznych suplementów diety zaleca się także podczas podawaniu dziecku antybiotyków (jako leki osłonowe), a także po antybiotykoterapii, która niszczy naturalną florę bakteryjną jelit. Probiotyki pozwalają ją odbudować.

Probiotyki da niemowląt są zalecane również wtedy, gdy dziecko ma problemy z brzuszkiem, czyli gdy nękają go wzdęcia, zaparcia, biegunki, gazy jelitowe, kolka jelitowa czy ulewanie.

Jaki najlepszy probiotyk dla dzieci? W aptekach można znaleźć wiele produktów. To między innymi Biogaia, Enterol 250, Latopic, Vivomixx krople, Vivomixx kapsułki i Vivomixx proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, Floractin krople i kapsułki, Coloflor baby krople, Estabiom baby, Dicoflor krople, Dicoflor 30 i Dicoflor 60, Acidolac baby krople i Acidolac liofilizat doustny, Lakcid saszetki, kapsułki, fiolki czy Lacidofil kapsułki. Na który się zdecydować?

Wybierając probiotyk należy kierować się przede wszystkim tym, jaki rodzaj, gatunek i szczep mikroorganizmu zawiera dany produkt. Probiotyk jako taki nie jest bowiem rozwiązaniem uniwersalnym: w zależności od szczepu, który zawiera, ma różne działanie.

Ważny jest także wiek dziecka, a także czy deklarowane działanie danego probiotyku zostało potwierdzone w badaniach naukowych. Oznacza to, że najlepiej poprosić o pomoc lekarza lub farmaceutę. Lepiej nie zdawać się na intuicję czy przekaz płynący z reklam. Aby dobre bakterie przyniosły korzyści dla zdrowia, nie powinny być przypadkowe, nawet jeśli promuje go zestawienie w typie „probiotyk dla niemowląt ranking”.