Problemy rodzinne a depresja

Rodzina jest tworem, który zapewnia zaspokojenie podstawowych potrzeb zarówno dorosłym, jak i ich potomstwu. Wchodzenie dwojga ludzi w związek i tworzenie wspólnej przyszłości wiąże się z obowiązkami i wieloma trudnościami. Osobowość każdego człowieka jest inna. Wspólne życie prowadzi do konfrontacji, a niejednokrotnie do konfliktów. Takie trudności związane są przede wszystkim z indywidualnymi cechami każdego z partnerów, sytuacją materialną oraz społeczną.

Kiedy w rodzinie pojawiają się dzieci, dochodzą nowe obowiązki, radości, ale również problemy. Wychowywanie dzieci i zaspokajanie ich potrzeb jest bardzo ważnym elementem życia rodzinnego. W tym czasie problemy mogą narastać, piętrzyć się. Nieodpowiednie ich rozwiązywanie oraz narastanie napięcia może mieć poważne konsekwencje dla wszystkich członków rodziny. Rodzina powinna zapewniać poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Jest to szczególnie ważne dla dzieci, które potrzebują dużo uczucia ze strony rodziców oraz ich uwagi, by móc prawidłowo się rozwijać. Partnerzy powinni być dla siebie oparciem i służyć sobie nawzajem pomocą. Budowanie związku zapewnia również poczucie stabilizacji i pewności zapewnienia dzieciom odpowiednich warunków rozwoju. Wpływ rodziny na kształtowanie się postaw młodych ludzi jest nie do przecenienia. Trudne relacje w domu mogą być przyczyną wielu problemów zarówno w trakcie dorastania, jak i w dorosłości.

Przyjście na świat dziecka wiąże się zwykle z radością rodziców. Wychowanie dziecka to także nowe obowiązki i problemy. Trudności związane z wychowaniem dziecka mogą powodować rozwój różnorodnych zaburzeń. Szczególnie narażone są na nie osoby w wieku dojrzewania. Jest to trudny okres zarówno dla dzieci, jak i dla rodziców. Zmiany zachodzące w umyśle i ciele nastolatka mogą prowadzić do niezrozumienia ze strony rodziców oraz pogarszania się kontaktu między nimi. Pogłębiająca się przepaść pomiędzy rodzicami a dzieckiem, nie zwracanie uwagi na jego potrzeby i bagatelizowanie jego problemów może być przyczyną pogarszania się nastroju nastolatka.

Brak porozumienia z rodzicami i poczucie bezsensu może oznaczać rozwój depresji. U młodzieży ma ona przede wszystkim podłoże emocjonalne związane z sytuacją w domu. Poczucie odrzucenia i niepewności może być powodem pogłębiania się zaburzeń nastroju. Mogą wtedy pojawić się problemy bardzo poważne: autoagresja (m.in. okaleczanie się), plany i myśli samobójcze. Może to prowadzić do nasilania się objawów depresji oraz zagrożenia dla zdrowia dziecka.

Osoby dorosłe, borykające się z domowymi problemami, są narażone na ryzyko zachorowania na depresję. Problemy rodzinne są przyczyną narastania trudności psychicznych, powstawania trudnych emocji i pogłębiania się kryzysów. Nieefektywne radzenie sobie z problemami może prowadzić do rozwoju zaburzeń psychicznych. Trwanie w takiej sytuacji może prowadzić do narastania stresu, który może być przyczyną rozwoju depresji.

Problemy wychowacze i trudne relacje małżeńskie powodują, że rodzina nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest zapewnianie jej członkom poczucia bezpieczeństwa. Poczucie zagrożenia i niepewności wpływają na poczucie własnej wartości i samoocenę. Pogarszający się nastrój i narastające problemy mogą być powodem rozwoju depresji.

Przyczyną powstawania problemów w rodzinie może być także depresja. Osoba chora na depresję nie jest w stanie radzić sobie samodzielnie z wieloma codziennymi czynnościami. Inni domownicy muszą przejąć część jej dotychczasowych obowiązków. Nieznajomość objawów depresji oraz niezrozumienie sytuacji chorego mogą prowadzić do powstawania konfliktów i trudności w rodzinie. W takim otoczeniu powrót do zdrowia może być utrudniony. Choroba natomiast staje się przyczyną konfliktów i pogłębiania się rodzinnych problemów.

Źródła

1. Crisp J., Turner M., Psychologia społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15982-5.
2. Gultrel H., Jak rozwiązywać konflikty w rodzinie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2808-6.
3. Hammen C., DEPRESJA – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3.
4. Jaracz J., Rybakowski J., Leksykon manii i depresji, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-30-2.