Szczepienia przed podróżą. Za granicą unikniesz poważnych problemów

W Polsce obowiązkiem szczepień objęte są dzieci i młodzież do 19. roku życia, a także osoby dorosłe narażone na zakażenia w związku z wykonywaną pracą (np. pracownicy ochrony zdrowia, studenci medycyny). Lista obowiązkowych szczepień obejmuje:

• gruźlicę,

• wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B),

• błonicę,

• krztusiec,

• tężec,

• poliomyelitis (ostre nagminne porażenie dziecięce),

• odrę,

• świnkę,

• różyczkę,

• pneumokoki (Streptococcus pneumoniae),

• haemophilus influenzae typu B (Hib),

• rotawirusy,

• ospę wietrzną (dla dzieci z grup ryzyka).

Osoby z podwyższonym ryzykiem mogą również otrzymać szczepienia przeciwko wściekliźnie, jeśli doszło do ekspozycji na potencjalne zakażenie.

Ostatnie doniesienia na temat przypadków błonicy w Polsce, w tym hospitalizacja 6-latka po powrocie z Afryki oraz kolejnego pacjenta, który miał z nim kontakt, pokazują, jak ważna jest konsekwentna realizacja programu szczepień.

Po raz pierwszy od 24 lat w Polsce potwierdzono przypadek tej choroby, co stanowi realne zagrożenie epidemiologiczne. Sytuacja uwypukla konieczność przestrzegania kalendarza szczepień, a także ostrożności podczas podróży do rejonów o podwyższonym ryzyku zakażenia.

- Rodzice sześciolatka, którzy go prawdopodobnie nie zaszczepili, powinni odpowiedzieć za zawleczenie do Polski choroby, której nie mieliśmy od ponad 20 lat, a może wywołać epidemię, a także ponieść koszty leczenia kolejnych chorych. Koszt jednego podania surowicy sięga 30 tys. zł - zauważył prof. Krzysztof Simon, ordynator oddziału chorób zakaźnych Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Gromkowskiego we Wrocławiu w rozmowie z portalem WP abcZdrowie.

We wtorek 18 marca br. potwierdzono, że 6-latek rzeczywiśnie nie został zaszczepiony. "Wstępnym dochodzeniem" objęto ponad 500 osób, które podróżowały samolotem wraz z chorym dzieckiem. Działania Głównego Inspektoratu Sanitarnego objemują obywateli Polski, ale poszczególnym krajom przekazano niezbędne informacje.

Przypadkek błonicy w Polsce oraz kolejny pacjent z podejrzeniem choroby pokazują konsekwencje zaniedbania szczepień. Brak immunizacji może prowadzić do rozprzestrzenienia się chorób, które od dawna były skutecznie kontrolowane dzięki szczepieniom obowiązkowym.

- 43-letni mężczyzna, u którego podejrzewamy drugi przypadek błonicy, jest hospitalizowany na oddziale chorób zakaźnych, ma zapalenie gardła, ale czuje się dobrze. Wyniki, które potwierdzą zachorowanie, będą w środę, ale mężczyzna już otrzymał surowicę, bo ma objawy kliniczne, nie możemy ryzykować powikłań - dodał prof. Simon.

Zobacz także: Nie tylko błonica wróciła do Polski. Wzrost zapomnianej choroby o 1378 proc.

Niektóre kraje wymagają od podróżnych okazania zaświadczenia o szczepieniu przeciw określonym chorobom zakaźnym.

Obowiązkowe szczepienia dla podróżnych

Żółta gorączka – wymagane dla osób podróżujących do:

• 28 krajów Afryki,

• 13 krajów Ameryki Południowej,

• tranzytujących przez ww. kraje przez co najmniej 12 godzin, a następnie udających się do 90 innych państw, które mogą wymagać szczepienia na podstawie wytycznych WHO.

Meningokoki (A, C, W-135, Y) – obowiązkowe dla osób udających się do Arabii Saudyjskiej oraz dla podróżujących do krajów Afryki Subsaharyjskiej (tzw. "pas meningokokowy" między Senegalem a Etiopią).

Zalecane szczepienia dla podróżnych

Podróżując do niektórych regionów świata, warto zaszczepić się przeciw:

• grypie, błonicy, krztuścowi, odrze, śwince i różyczce (przenoszenie drogą kropelkową),

• tężcowi (ryzyko zakażenia ran),

• durowi brzusznemu i cholerze (zanieczyszczona woda i żywność),

• wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B (kontakt z zakażoną wodą, krwią, zabiegi medyczne),

• poliomyelitis (Afganistan i Pakistan – szczepienie obowiązkowe dla osób przebywających powyżej 4. tygodni),

• wściekliźnie (ryzyko pogryzienia przez zwierzęta),

• japońskiemu zapaleniu mózgu (ukłucia komarów w Azji),

• kleszczowemu zapaleniu mózgu (Europa Wschodnia, Syberia).

Chociaż obowiązkowe szczepienia w Polsce pokrywają wiele chorób, podróżnym pozostają do rozważenia dodatkowe szczepienia zalecane. Dotyczy to szczególnie szczepień przeciwko chorobom przenoszonym przez wodę i owady. Są one kluczowe dla osób udających się do krajów tropikalnych i rejonów o wysokim ryzyku zachorowania.

Obecne epidemie na świecie

• Afryka – epidemie wirusa Ebola i Żółtej gorączki;

• Pakistan, Afganistan – poliomyelitis;

• Ameryka Południowa – denga, Żółta gorączka;

• Azja Południowo-Wschodnia – japońskie zapalenie mózgu;

• Europa Wschodnia – kleszczowe zapalenie mózgu.

W Polsce obowiązkowe szczepienia są regulowane przez kalendarz szczepień i podlegają kontroli przez sanepid. Każdy rodzic zobowiązany jest do zgłoszenia dziecka na szczepienia ochronne, a ich realizacja jest monitorowana przez lekarza rodzinnego.

Osoby uchylające się od szczepień mogą podlegać następującym konsekwencjom:

• grzywna administracyjna – pierwsza kara wynosi 500 zł, może być naliczana do 50 tys. zł,

• wezwania i egzekucja administracyjna – wielokrotne wezwania do szczepienia dziecka,

• postępowanie sądowe – w skrajnych przypadkach sprawa może trafić do sądu opiekuńczego, co może prowadzić do ograniczenia władzy rodzicielskiej.

Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne zalecenia szczepień dla danego kraju, aby uniknąć problemów zdrowotnych i ewentualnych ograniczeń w podróżowaniu.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Medycyna Tropikalna
2. MZ
3. WP abcZdrowie
4. GIS
5. PAP