Rewaskularyzacja – co to jest, metody, wskazania, rekonwalescencja

Rewaskularyzacja to zabieg, którego celem jest poprawa przepływu krwi do obszarów serca, w przypadkach, gdy jest on ograniczony lub zablokowany. Polega ona na udrożnieniu i/lub poszerzeniu naczynia.

Rewaskularyzację wykonuje się w celu ograniczenia objawów i zmniejszenia niedokrwienia mięśnia sercowego. Można przeprowadzić ją z wykorzystaniem różnych metod, zarówno poprzez interwencje przezskórne, jak i operację.

Procedura wykonywana jest zwykle u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, u których pomimo zachowawczego leczenia utrzymują się objawy lub też tych, którzy nie mogą zostać poddani innym zabiegom. Wskazaniem może być także chęć poprawy ich rokowania.

U pacjentów z chorobą wieńcową obserwuje się bowiem objawy znacznie obniżające komfort życia – zmniejszoną wydolność fizyczną, łatwe męczenie się, osłabienie, czy duszności. Problemem są także częste hospitalizacje.

Rewaskularyzacja pomaga ograniczać trwające uszkodzenia i uzyskiwać lepsze wyniki leczenia u pacjentów w tej grupie.

Sposoby rewaskularyzacji obejmują zazwyczaj dwie procedury:

• Rewaskularyzację za pomocą przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI, percutaneus coronary intervention) – zabieg mniej inwazyjny, gdyż wykonuje się go, korzystając z dostępu przezskórnego. Wykonywany jest nieco częściej, ale w mniej złożonych patologiach.
• Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG, coronary artery bypass grafting) – zabieg inwazyjny, jednak umożliwia pełniejszą rewaskularyzację. Stosowany jest najczęściej w leczeniu przypadków złożonych.

W określonych przypadkach zastosowana może być także rewaskularyzacja hybrydowa.

O kwalifikacji do rewaskularyzacji i wyborze metody jej przeprowadzenia decyduje lekarz, biorąc pod uwagę indywidualny przypadek pacjenta oraz obowiązujące wytyczne.

Czas rekonwalescencji po zabiegu rewaskularyzacji zależy przede wszystkim od tego, czy została przeprowadzona rewaskularyzacja przezskórna, czy też rewaskularyzacja chirurgiczna. Z uwagi na to, że rewaskularyzacja chirurgiczna jest zabiegiem inwazyjnym, czas rekonwalescencji może być dłuższy.

Wiele jednak zależy także od ogólnego stanu pacjenta, jego historii medycznej oraz od tego, czy zabieg został przeprowadzony z nagłych względów (pilna rewaskularyzacja). Najogólniej mówiąc, lepszy stan pacjenta sprawia, że szybciej odzyskuje on siły i może podjąć aktywność fizyczną. Co z kolei skraca czas rekonwalescencji.

W każdym przypadku po zabiegu rewaskularyzacji należy ściśle stosować się do wskazań lekarskich. Ważne jest, by prowadzić odpowiedni tryb życia, przestrzegać zalecanej diety i przyjmować przepisane leki.

Rewaskularyzacja jest procedurą często stosowaną u pacjentów z większymi obszarami niedokrwienia, odnotowanymi w badaniach. Dlatego też nierzadko przeprowadzana jest u tych pacjentów, których nie obejmują już inne zabiegi, operacje lub u tych, u których wykorzystano już alternatywne metody leczenia.

Jednak o tym, czy pacjentowi można zaproponować inną metodę leczenia, zawsze decyduje lekarz na podstawie wyników badań, ogólnego stanu zdrowia chorego, obecności chorób współistniejących oraz oceny, jakie są potencjalne ryzyka związane z rewaskularyzacją (m.in. krwawienie, ból, uszkodzenia naczyń, infekcje, niepożądane reakcje na znieczulenie).

Źródła

1. Laserowa rewaskularyzacja mięśnia serca
2. Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5
3. Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3
4. Rynkiewicz A. Ostre stany w kardiologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-46-3