Psychoterapia Gestalt - na czym polega?

Terapia Gestalt ma stworzyć klientowi warunki do pełnego doświadczania siebie, do poszerzania świadomości, polegającego m.in. na doświadczaniu przeciwieństw (np. siły i słabości). Dychotomizacja, utożsamienie się tylko z jednym biegunem wymiaru „Ja”, oznacza wyzbycie się połowy siły pochodzącej z drugiego, odrzuconego bieguna. Klientowi proponuje się ćwiczenia do samoobserwacji myśli, odczuć i doznań zmysłowych.

Wzrost samoświadomości prowadzi do odkrycia autentycznego „Ja”. Pełne doświadczenie siebie to warunek szczerej komunikacji z innymi, rezygnacji z odgrywania fałszywych ról i baza dla odpowiedzialnego dokonywania życiowych wyborów, zgodnych z autentycznymi pragnieniami, a nie uznawanymi przez otoczenie społeczne.

Psychoterapia Gestaltopiera się na osobistych doświadczeniach zarówno pacjenta, jak i psychoterapeuty. Założenia wywodzą się z teorii, która rozwijała się przez wiele lat, a swój początek miała w latach 40. Terapia Gestalt czerpie swoje źródła w psychologii Gestalt i w tradycyjnej psychoanalizie.

Głównym założeniem jest dialog egzystencjalny i wspieranie dążeń jednostki do uzyskania samoświadomości. Osoba jest zachęcana do zwrócenia uwagi na własne uczucia, zachowania i ich wpływ na otoczenie w obecnym czasie i miejscu. Sposób, w jaki osoba unika kontaktu z życiem teraźniejszym, uważa się za ważny wskaźnik, który podpowie, jaka jest droga do złagodzenia zaburzeń psychologicznych. Jeśli pacjent stanie się samoświadomy swojej osoby (jako części teraźniejszości), uzyska on wgląd w swoje własne zachowanie, co stanowi ważny element procesu samouzdrowienia.

Jednostka powinna:

• żyć tu i teraz, pozostać w kontakcie z teraźniejszością, doświadczać jej stale,
• przestać żyć w wyimaginowanym świecie,
• unikać niepotrzebnego rozmyślania i analizowania,
• wyrażać, tłumaczyć, usprawiedliwiać, oceniać, nie manipulować,
• zrozumieć, że nieprzyjemności nie ograniczają świadomości,
• zwracać uwagę jedynie na własne nakazy i zakazy,
• wziąć całkowitą odpowiedzialność za własne czyny, uczucia i myśli.

W terapii psychologicznej Gestalt człowieka uważa się za jednostkę składającą się z duszy i ciała. Założeniem jest, że nie można pracować nad psychiką bez uwzględnienia ciała. Oba aspekty są ściśle powiązane ze sobą, na co wskazuje fakt, że np. pewne emocje są odzwierciedlane w naszej postawie (mowa ciała). Całkowite życie„tu i teraz” zaczyna mieć miejsce, gdy jednostka staje się świadoma wieloaspektowości swojej osoby.

Zazwyczaj ludzie nie są świadomi samych siebie w pełni, np. osoba, która za bardzo się skupia na swojej pracy, postrzega się tylko przez pryzmat swojego profesjonalizmu, pozycji zawodowej, odpowiedzialności, dobrej organizacji itd. Wtedy zaniedbana zostaje np. więź z partnerem czy rodziną. Taką osobę bardzo ucieszy awans, natomiast zwolnienie będzie wielką porażką. Czy taka sytuacja jest dobra dla człowieka? Nie, ponieważ taka osoba nie wykorzystuje całkowicie swojego potencjału.

Formy psychoterapii mają na celu pomóc człowiekowi, który czuje się zagubiony, nie do końca jest zadowolony ze swojego życia, ma problemy z osobowością. Jeśli psychoterapeuta jest osobą kompetentną, a pacjent mu ufa i jest chętny do współpracy, psychoterapia może rozwiązać wiele problemów.