Psychoterapia grupowa w nerwicy

Praca w grupie daje wiele możliwości i korzyści jej członkom. Pozwala uzyskać wsparcie i zrozumienie innych osób. Oddziaływanie grupy ma także wpływ na utrwalanie się pozytywnych wzorców zachowań – grupa kontroluje zachowanie poszczególnych uczestników oraz wyznacza normy i zasady współdziałania. Praca w grupie jest również możliwością uzyskania pozytywnych komunikatów i akceptacji.

Psychoterapia grupowa może być prowadzona przez psychoterapeutę i mieć charakter wykładu lub pogadanki. Wtedy ma ona formę przekazywania informacji do pacjentów. Inną metodą jest swobodna dyskusja. Pozwala ona na wymianę informacji, ocen, wniosków i odczuć związanych z tematem zajęć. Tematy, nad którymi pracuje grupa, mogą być ustalone przez terapeutę lub wyłaniać się spontanicznie.

Leczenie nerwicy obejmuje różne formy pracy grupowej, które są dobrym uzupełnieniem terapii indywidualnej i farmakoterapii. Pozwala chorym na nerwicę wracać do zdrowia w przyjaznej atmosferze i wzajemnie na siebie oddziaływać. Uzyskane od grupy wsparcie i pozytywne komunikaty dają motywację do dalszego działania i przezwyciężania trudności. W trakcie takiego procesu osoba z zaburzeniami lękowymi może wraz z innymi osobami pracować nad swoimi dolegliwościami. Grupa zapewnia także poczucie bezpieczeństwa, przynależności do określonego kręgu osób oraz akceptację. Zaspokojenie tych potrzeb jest bardzo ważne w leczeniu zaburzeń psychicznych, ponieważ daje chorym siłę do walki z chorobą.

Skuteczność terapii grupowej odbywa się w grupach ok. 9-11 osób. W zależności od ustaleń i potrzeb jej członków grupy mogą mieć charakter zamknięty lub otwarty. Spotkania odbywają się 1 do 4 razy w tygodniu, a sesje trwają ok. 2 godzin. Czas takiej terapii jest uzależniony jej rodzaju oraz potrzeb członków grupy.

W leczeniu nerwicy ważną rolę odgrywają te metody terapii, dzięki którym chory może poznać możliwości efektywnego radzenia sobie w trudnych sytuacjach i zapoznać się z prawidłowymi relacjami międzyludzkimi. Psychoterapia grupowa pozwala również pokazać choremu błędy w rozumowaniu i ocenie sytuacji. Pomaga w tym praca w grupie polegająca na ogrywaniu różnych scenek sytuacyjnych i uczeniu prawidłowego wyrażania emocji i reagowania w ciężkich chwilach.

Jedną z dobrze znanych metod używanych w leczeniu depresji jest psychodrama. W trakcie zajęć uczestnicy odgrywają scenki. Mogą one być związane tematycznie z ich problemami, funkcjonowaniem grupy lub mówić o ogólnych sprawach. Odgrywane sceny mogą być realnymi zdarzeniami, marzeniami czy fantazjami członków grupy. Po odegraniu scenek uczestnicy wspólnie je omawiają i poddają analizie ich treści. Daje to możliwość dotarcia do poszczególnych osób, włączenia ich w działania grupy oraz omawiania trudnych problemów dotyczących każdego z nich. Często stosowana jest tzw. „lustro” – uczestnicy prezentują jednemu z członków grupy, jak oni go postrzegają.

Inną metodą stosowaną w leczeniu nerwic jest odgrywanie scenek pantomimicznych. W tej formie oddziaływań terapeutycznych bardzo istotną rolę odgrywają emocje i ich przedstawienie przez chorego. Członkowie grupy uczą się, jak w zrozumiały i poprawny sposób przekazywać swoje emocje innym. Z drugiej strony mają również szansę na dawanie informacji zwrotnych i poznawanie swoich reakcji na emocje innych osób.

Psychoterapia grupowa pozwala choremu odnaleźć się wśród innych ludzi i przyspieszyć jego powrót do aktywnego życia społecznego. W przebiegu nerwicy, silny lęk odczuwany przez chorego często jest przyczyną wycofywania się takiej osoby z życia społecznego i zamykania się w bezpiecznym świecie własnych przeżyć. Akceptacja i wsparcie uzyskane od grupy jest ważnym czynnikiem motywującym do zmian.

Spotkania grup terapeutycznych są dla chorych szansą na rozmowę z osobami, które ich rozumieją. Ułatwia to wyjawianie swoich wewnętrznych trudności i konfliktów. Podczas pracy grupowej chory ma możliwość znalezienia większej liczby możliwych rozwiązań swoich problemów. Psychoterapia daje również możliwość poznania własnych i cudzych emocji oraz uczenia się ich prawidłowego wyrażania.

Psychoterapia pozwala na kształtowanie się odpowiednich postaw u chorego. W zaburzeniach lękowych bardzo istotne jest, by pokazywać choremu błędy w rozumowaniu i utrwalać pozytywne zachowania. Grupa staje się wtedy wyznacznikiem odpowiednich reakcji i zachowań. Każdy z jej członków przyswaja zasady w niej panujące i dzięki odpowiednim wzmocnieniom, może je później stosować w dalszym życiu. Procesy społecznego uczenia się sprzyjają kształtowaniu się odpowiednich postaw oraz korekcji niewłaściwych zachowań. Podczas wspólnej pracy osoby cierpiące na nerwicę przekazują sobie również sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach i wzajemnie uczą, jak efektywnie rozwiązywać problemy.

Źródła

1. Beck J., Terapia poznawcza – podstawy i zagadnienia szczegółowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005, ISBN 83-233-1986-3.
2. Bilikiewicz A., (red.), Kompendium psychiatrii, psychoterapii, medycyny psychosomatycznej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3091-9.
3. Briers S., Pokonaj depresję, stres i lęk, czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce, Samo Sedno, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62482-37-5.
4. Kratochvil S., Podstawy psychoterapii, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7150-877-8.