Psychoza maniakalno-depresyjna

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (cyklofrenia lub, potocznie i błędnie, depresja dwubiegunowa) to zaburzenie psychiczne, dla którego charakterystyczne jest cykliczne powracanie naprzemiennych epizodów depresji, hipomanii, manii, stanów mieszanych i stanu pozornego zdrowia psychicznego. Choroba jest bardzo ciężka. Najczęściej chory nie jest w stanie pracować i normalnie funkcjonować. Psują się też jego relacje z bliskimi, nierzadko dochodzi również do nadużywania alkoholu. Wśród osób z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym notuje się bardzo wysoki wskaźnik samobójstw i prób samobójczych.

Fazę manii można rozpoznać po wzmożonej aktywności psychoruchowej, bezsenności, szale twórczym, gonitwie myśli, urojeniach, zawyżonej samoocenie. Zwykle chorzy są także wtedy przekonani, że zupełnie nic im nie jest i mogą być agresywni w stosunku do osób, które próbują im wytłumaczyć, że jest inaczej. Faza depresji wygląda jak zwykła depresja, tyle że jej przebieg jest zwykle znacznie cięższy. Pojawia się skrajna anhedonia, obniżenie nastroju i samooceny, brak apetytu, spadek energii, zaburzenia rytmów okołodobowych, a także halucynacje i urojenia (w przypadku zaburzenia z objawami psychotycznymi).

Ta choroba powstaje na skutek złego funkcjonowania mózgu i nie ma związku z zewnętrznymi uwarunkowaniami. Mogą one jednak pobudzić chorobę, ponieważ między psychiką człowieka a funkcjonowaniem centralnego układu nerwowego następuje pełne dwukierunkowe sprzężenie zwrotne.

Oznacza to, że osoba cierpiąca na chorobę afektywną dwubiegunową może wpaść w stan długotrwałej depresji z powodu silnych negatywnych bodźców, np. śmierci kogoś bliskiego, utraty pracy czy partnera życiowego. W taki stan mogą ją także wprowadzić substancje psychoaktywne (alkohol, narkotyki, leki). Z kolei pozytywne emocje, jak chociażby sukcesy zawodowe, miłość, nowa szkoła mogą wprowadzić chorego w stan hipomanii czy manii.

Leczenie zaburzenia afektywnego dwubiegunowego oparte jest na lekach przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych. Aby nie następowały nawroty, stosuje się profilaktycznie leki stabilizujące nastrój, np. sole litu (w Polsce węglan litu), walproiniany, karbamazepinę i lamotryginę. Podniecenie maniakalne pozwalają opanować benzodiazepiny. Niestety, w wielu przypadkach konieczna jest także hospitalizacja. Czasami w terapii zaburzeń dwubiegunowych stosuje się także elektrowstrząsy – mogą one jednak zwiększać ryzyko epizodu manii.