Rak mimo dobrego TSH? Taki wynik może uśpić czujność

TSH, czyli hormon tyreotropowy, produkowany jest przez przysadkę mózgową i steruje pracą tarczycy. Gdy hormonów tarczycy jest za mało, stężenie TSH zazwyczaj rośnie. Gdy jest ich za dużo - spada. Badanie świetnie sprawdza się więc w ocenie czynności tarczycy i jest podstawowym elementem diagnostyki jej zaburzeń hormonalnych. Nie jest jednak testem na raka.

Jak wyjaśniają specjaliści Columbia University Irving Medical Center, większość pacjentów z rakiem tarczycy ma prawidłowy poziom TSH. Podobnie jest ze stężeniami T3 i T4 - w większości przypadków również pozostają w normie. W tarczycy może więc rozwijać się nowotwór, gdy gruczoł nadal produkuje odpowiednią ilość hormonów. Z punktu widzenia gospodarki hormonalnej wszystko może wówczas wyglądać prawidłowo.

Prawidłowe TSH oznacza, że w chwili wykonania badania mechanizm regulujący pracę tarczycy funkcjonuje prawidłowo. Nie pozwala natomiast zajrzeć do jej wnętrza. Podobnie samo podwyższone lub obniżone TSH nie oznacza raka. Do rozpoznawania nowotworu potrzebna jest przede wszystkim ocena samej zmiany.

Jednym z sygnałów, który może prowadzić do rozpoznania raka tarczycy, jest guzek zauważony lub wyczuty w przedniej części szyi. Większość guzków tarczycy nie jest złośliwa, jednak pojawienie się zmiany wymaga odpowiedniej oceny. Niepokój powinny wzbudzić także utrzymująca się chrypka lub zmiana głosu, problemy z przełykaniem czy uczucie ucisku w szyi.

Lekarz bierze pod uwagę również czynniki ryzyka, takie jak przebyta ekspozycja okolicy szyi na promieniowanie czy występowanie raka tarczycy w rodzinie. Jednym z podstawowych badań służących do oceny guzków tarczycy jest USG. Pozwala przyjrzeć się budowie gruczołu i określić cechy zmiany, których nie da się ocenić na podstawie TSH.

Jeśli charakter lub wielkość zmiany uzasadniają dalszą diagnostykę, może być potrzebna biopsja aspiracyjna cienkoigłowa. Pod kontrolą USG pobiera się wówczas komórki z guzka, które następnie są oceniane pod mikroskopem. Dla najczęściej występujących nowotworów tarczycy nie ma prostego badania krwi, które można byłoby wykonać zamiast USG i biopsji.

Prawidłowe TSH to dobra wiadomość. Badanie krwi odpowiada przede wszystkim na pytanie, czy gruczoł prawidłowo produkuje hormony. USG pozwala natomiast zobaczyć, czy w jego strukturze pojawiły się guzki, które wymagają dokładniejszej oceny. Dlatego prawidłowe TSH nie powinno usypiać czujności, jeśli na szyi pojawił się guzek albo występują inne niepokojące objawy.

Źródło: Columbia Medical