Rak żołądka zbiera śmiertelne żniwo. Tylko co 4. pacjent przeżywa pięć lat

Na całym świecie każdego roku rozpoznaje się ponad milion nowych przypadków raka żołądka. Choroba odpowiada jednocześnie za około 770 tys. zgonów rocznie. Jeszcze trudniejsza sytuacja dotyczy pacjentów z rozsianą postacią nowotworu. W tej grupie pięcioletnie przeżycie wynosi zaledwie 6 proc., co pokazuje, jak istotne znaczenie ma wczesne wykrycie choroby.

Dane Krajowego Rejestru Nowotworów pokazują skalę problemu również w Polsce. W 2023 roku zdiagnozowano 4896 nowych przypadków raka żołądka, a z jego powodu zmarło 4531 osób. Najczęściej chorują mężczyźni po 40. roku życia. Około 95 proc. wszystkich rozpoznań stanowi gruczolakorak - najczęstszy typ nowotworu żołądka.

Autorzy raportu podkreślają, że jednym z głównych powodów wysokiej śmiertelności jest wykrywanie choroby dopiero w zaawansowanym stadium. W przeciwieństwie do Japonii, gdzie prowadzone są badania przesiewowe z wykorzystaniem gastroskopii, w Europie nie funkcjonują powszechne programy skriningowe w kierunku raka żołądka.

Dlatego lekarze apelują o zachowanie czujności onkologicznej. Utrzymujące się dłużej niż dwa tygodnie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego nie powinny być bagatelizowane.

Do sygnałów, które wymagają konsultacji lekarskiej, należą przede wszystkim:

• ból lub dyskomfort w nadbrzuszu,
• przewlekła niestrawność,
• refluks,
• nudności i wymioty,
• zmiana rytmu wypróżnień,
• utrata apetytu,
• niezamierzona utrata masy ciała,
• niedokrwistość.

Jeżeli objawy utrzymują się mimo leczenia, lekarz może zlecić gastroskopię z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. To właśnie ono pozwala potwierdzić lub wykluczyć nowotwór.

Podstawową metodą leczenia raka żołądka pozostaje operacja usunięcia guza. W Polsce w 2025 roku wykonano 2667 takich zabiegów. Autorzy raportu zwracają jednak uwagę, że operacje są wykonywane w zbyt wielu ośrodkach.

Co najmniej jeden zabieg przeprowadziło aż 235 szpitali, natomiast liczbę przekraczającą 30 operacji rocznie - uznawaną za gwarantującą większe doświadczenie - osiągnęło jedynie 26 placówek. Obecnie trafia do nich około połowa pacjentów.

Leczenie raka żołądka nie ogranicza się wyłącznie do chirurgii. W zależności od stopnia zaawansowania choroby stosowana jest również chemioterapia - zarówno przed operacją, aby zmniejszyć guz, jak i po zabiegu, by ograniczyć ryzyko nawrotu.

Coraz częściej wykorzystywane są także terapie celowane oraz immunoterapia. Aby dobrać odpowiednią metodę leczenia, konieczne jest jednak wykonanie badań molekularnych nowotworu, które pozwalają określić, na jakie leki pacjent może najlepiej odpowiedzieć.

Eksperci podkreślają, że poprawa wyników leczenia będzie wymagała nie tylko szybszej diagnostyki, ale również lepszego dostępu do nowoczesnych badań i koncentracji leczenia w wyspecjalizowanych ośrodkach.

Źródło: PAP