Trwa ładowanie...

Rdzeń

Rdzeniowi kręgowemu zawdzięczamy możliwość oddychania, jedzenia i odczuwania. Ważna funkcja rdzenia powoduje, że powinien on być przedmiotem naszej troski. Jednak na skutek bezmyślnych skoków do wody niejednokrotnie dochodzi do uszkodzenia rdzenia kręgowego, co skutkuje m.in. paraliżem. Jakie są inne przyczyny urazów rdzenia kręgowego?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

spis treści

1. Funkcje rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy jako część ośrodkowego układu nerwowego przewodzi impulsy nerwowe z mózgu do ciała i w przeciwnym kierunku. Gdyby rdzeń kręgowy nie istniał, nie moglibyśmy oddychać, jeść, odbierać przyjemnych i negatywnych wrażeń z otoczenia, a więc nie moglibyśmy żyć.

2. Budowa rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy znajduje się w kanale kręgowym kręgosłupa pomiędzy otworem potylicznym a pierwszym otworem lędźwiowym. Można go sobie wyobrazić jako biały 45-centymetrowy sznur biegnący wewnątrz kręgów kręgosłupa. Średnica rdzenia na poszczególnych odcinkach nie jest taka sama, ale można oszacować, że jego średni przekrój wynosi około 1 centymetra.

Rdzeń jest zbudowany z istoty (substancji) szarej, która składa się z neuronów, i istoty białej, która jest ułożona w drogi nerwowe: przednie, boczne i tylne. Istota biała otacza istotę szarą (odwrotnie niż w przypadku mózgu). W celach ochronnych rdzeń otaczają opony mózgowo-rdzeniowe, między nimi zaś znajduje się płyn mózgowo-rdzeniowy.

Łącznie człowiek ma 31 par nerwów rdzeniowych (8 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych i 1 guziczny). Każda grupa unerwia inne partie ciała, na przykład nerwy wychodzące z odcinka piersiowego unerwiają tułów. Nerw jest zbudowany z korzeni. Do rdzenia kręgowego wchodzą korzonki tylne (czuciowe), a wychodzą korzonki przednie (ruchowe).

Korzonki tylne przewodzą impulsy z receptorów, m.in. bólowych, do ośrodków czuciowych mózgu, natomiast korzonki przednie działają w przeciwnym kierunku: przewodzą impulsy z mózgu na obwód. Gdy te dwie grupy korzonków łączą się, tworzą obwodowy układ nerwowy.

3. Uszkodzenie rdzenia kręgowego

3.1. Przyczyny uszkodzenia rdzenia kręgowego

Uszkodzenie rdzenia kręgowego to jego przerwanie, stłuczenie i wstrząśnięcie. Do urazu dochodzi, gdy zostanie uszkodzony kręgosłup (czasami na skutek złamania kręgosłupa). Taka sytuacja może wystąpić w wyniku wypadku samochodowego lub uderzenia głową o dno zbiornika wodnego w czasie skoków. Najczęściej ofiarami uszkodzenia rdzenia kręgowego padają młode osoby. Jednak do tego typu urazu może dojść także u osób starszych. W przypadku osób dojrzałych przyczyną uszkodzenia jest wypadnięcie dysku lub nowotwór rdzenia.

3.2. Objawy uszkodzenia rdzenia kręgowego

Gdy dojdzie do uszkodzenia rdzenia kręgowego, osoba poszkodowana odczuwa ból w miejscu, w którym powstał uraz. Symptomy są uzależnione od lokalizacji uszkodzenia oraz od tego, czy uszkodzenie objęło cały rdzeń kręgowy (uszkodzenie całkowite) czy dotyczy tylko jego odcinka (uszkodzenie częściowe). Im wyżej zlokalizowany jest uraz, tym poważniejsze są jego skutki. Jeżeli do uszkodzenia rdzenia kręgowego doszło w obrębie nerwów odpowiedzialnych za pracę jelit (grubego i cienkiego), objawem może być m.in. problem z oddawaniem moczu. Jeżeli uszkodzenie objęło część szyjną, skutkiem będą zaburzenia oddychania i paraliż kończyn (niedowład jest zazwyczaj bardziej nasilony w kończynach górnych).

Następstwem uszkodzenia rdzenia kręgowego mogą być poważne w skutkach komplikacje, na przykład zaburzenia czucia czy zakrzepica. Jeżeli w wyniku urazu doszło do paraliżu, to jego konsekwencją może być zanik objętych niedowładem mięśni. Ze względu na okresowe unieruchomienie osoby poszkodowanej, a więc brak ruchu, może dojść do zaburzeń przemiany materii i do odwapnienia kości.

Aby potwierdzić przypuszczenia o uszkodzeniu rdzenia kręgowego, wykonuje się jedno (lub kilka łącznie) z następujących badań: rentgen, tomografię komputerową, badanie neurologiczne i rezonans magnetyczny. Leczenie uszkodzeń rdzenia kręgowego obejmuje terapię neurochirurgiczną, farmakologiczną (przyjmowanie leków przeciwzapalnych i zmniejszających obrzęk) i rehabilitację.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.