Ręczne wydobycie łożyska

Ręczne wydobycie łożyska wykonuje się po porodzie o normalnym przebiegu w przypadku wystąpienia jednego z dwóch scenariuszy.

1. Nagłe pojawienie się krwotoku bez towarzyszącego mu urodzenia łożyska. Oznacza to, że nastąpiło częściowe odłączenie łożyska, jednak jego część nadal przylega do ściany macicy.
2. Krwotok po urodzeniu niepełnego łożyska – po dokładniejszym przyjrzeniu się łożysku stwierdza się, że brakuje jego fragmentów, które ciągle pozostają w macicy.

Obie te sytuacje są rezultatem zaburzenia prawidłowych skurczów macicy, które umożliwiają włókienkom mięśni macicy zamknięcie naczyń krwionośnych i kontrolowanie krwawienia. Usunięcie pozostających w macicy tkanek łożyska umożliwia jej prawidłowe skurcze i zatrzymanie krwawienia.

Podczas ręcznego wydobycia łożyska położnik jedną ręką przytrzymuje dno macicy przez ścianę jamy brzusznej. Następnie drugą dłoń układa w stożek i wsuwa ją do macicy przez pochwę, uprzednio delikatnie rozszerzając szyjkę macicy. Po tym lekarz stara się odnaleźć pępowinę i krawędź łożyska oraz delikatnie wsuwa palce między łożysko, a ścianę macicy rozwarstwiając je. Gdy całe łożysko jest odklejone, usuwa się je przez pochwę. Niezwykle ważne jest sprawdzenie, czy w usuniętym łożysku nie brakuje żadnych fragmentów tkanek. Najlepszym rozwiązaniem jest ponowne zbadanie macicy pod kątem pozostawionych skrzeplin, fragmentów tkanek i błon.
Ręczne wydobycie łożyska zapobiega poważnym komplikacjom poporodowym. Poprawne i szybkie przeprowadzenie zabiegu pozwala zatamować krwotok. Jeśli mimo wydobycia łożyska pacjentka wciąż mocno krwawi, należy wykonać masaż macicy poprzez ścianę jamy brzusznej, który stymuluje jej skurcze.

W przypadku cięcia cesarskiego istnieją dwie metody, które umożliwiają poród łożyska po porodzie. Pierwsza to samoistny poród łożyska, druga to ręczne wydobycie łożyska.

W badaniach prowadzonych na całym świecie nie wykazano słuszności ręcznego wydobycia łożyska nad jego samoistnym porodem. U pacjentek zawsze stosowana była oksytocyna. Ręczne wydobycie łożyska w przypadku cięcia cesarskiego nie zmniejsza krwawienia i ilości utraconej krwi oraz nie przyspiesza całej procedury ciecia cesarskiego, w związku z tym ryzyko rozwoju zakażenia wewnątrzmacicznego jest porównywalne z oczekiwaniem na samoistny poród łożyska.
Ręczne wydobywanie łożyska jest zabiegiem wykonywanym w patologii trzeciego okresu porodu, w przypadku przedłużającego się jego trwania a także w sytuacji zagrożenia krwotokiem poporodowym, jest zabiegiem w niektórych sytuacjach ratującym życie kobiety.

Źródła

1. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
2. Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
3. Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6