Respirator - charakterystyka, historia, współczesne respiratory, najczęstsze przyczyny wykorzystania respiratora

Respirator (nazywany również sztucznym płucem) jest urządzeniem medycznym, które wspomaga lub zastępuje mięśnie pacjenta w wykonywaniu pracy oddechowej. Respirator umożliwia wentylację płuc nawet w bardzo skrajnych przypadkach, kiedy pacjent nie jest w stanie samodzielnie oddychać. Urządzenie pozwala wymusić oddychanie u osób, które cierpią z powodu dystrofii mięśniowych, mają zespół ostrej niewydolności oddechowej lub są w śpiączce. Zaburzenie funkcji oddychania może nastąpić również wskutek podania leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Respirator nazywany niejednokrotnie sztucznym płucem może posłużyć pacjentom, którzy mogą samodzielnie oddychać, ale nie są w stanie dostarczyć organizmowi odpowiedniej ilości tlenu.

Historia respiratora sięga XV wieku. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że pierwszy prototyp respiratora został wymyślony przez wybitnego malarza, inżyniera, architekta, odkrywcę, matematyka i pisarza, Leonarda da Vinci. Twórcą opisu wentylacji przerywanym ciśnieniem był z kolei Andreas Vesalius (1555 rok).

Pierwszy działający respirator został stworzony pod koniec XVIII wieku przez francuskiego nauczyciela chemii i fizyki, Jeana-François Pilâtre de Roziera. Popularny i powszechnie wykorzystywany respirator o nazwie „żelazne płuco” był z kolei dziełem naukowców Philipa Drinkera i Louisa Shawa. Urządzenia użyto po raz pierwszy 12 października 1928 roku w Children’s Hospital w Bostonie. Respirator pomógł odzyskać przytomność nieprzytomnej dziewczynce.

Współczesne respiratory wykorzystywane są zarówno w szpitalach, ambulansach, jak i domach pacjentów. Zdecydowana część pacjentów korzysta z respiratorów, które generują nadciśnienie. Respiratory generujące nadciśnienie charakteryzują się dużą skutecznością, ułatwiają opiekę nad pacjentami. Nowoczesne respiratory wyposażone są w funkcje kontrolowanej, wspieranej lub spontanicznej wentylacji.

Respiratory umożliwiają inwazyjną lub nieinwazyjną wentylację organizmu pacjenta. Wentylacja inwazyjna bardzo często wykorzystywana jest w szpitalach i placówkach leczniczych. Inwazyjna wentylacja polega na wprowadzeniu do dróg oddechowych pacjenta rurki intubacyjnej lub tracheostomijnej. Respirator wymusza przepływ powietrza w drogach oddechowych chorego. Wentylację nieinwazyjna nie wymaga intubowania pacjenta. Polega ona na wykorzystaniu specjalnych maseczek twarzowych, nosowych lub ustników. Wentylacja nieinwazyjna pozwala uniknąć powikłań, które często wiążą się z intubowaniem chorego. Wentylacja inwazyjna wiąże się z częstą wymianą rurek intubacyjnych, może prowadzić do otarć i urazów w obrębie jamy ustnej.

Oto najczęstsze przyczyny wykorzystania respiratora u pacjentów:

• ostra niewydolność oddechowa,
• pooperacyjna niewydolność oddechowa,
• choroby neurologiczne,
• dystrofie mięśniowe,
• śpiączka,
• zapalenie płuc,
• przewlekła obturacyjna choroba płuc,
• posocznica,
• zespół ostrej niewydolności oddechowej,
• astma,
• urazy,
• zachłyśnięcie.