"Roślinny Ozempik"? Polscy naukowcy to sprawdzili

W przeglądzie zamieszczonym na łamach "International Journal of Molecular Sciences" badacze przeanalizowali dostępne dane dotyczące wpływu berberyny na jelita, stan zapalny i mikrobiotę. Ich wnioski są jednoznaczne - związek ten nie działa jak lek hormonalny i nie uruchamia jednego, ściśle określonego receptora.

"Taka narracja jest zbyt dużym uproszczeniem, nie odzwierciedlającym ani mechanizmu działania berberyny, ani zakresu dowodów klinicznych. Ten alkaloid nie działa jak lek hormonalny i nie aktywuje jednego, konkretnego receptora. Jej wpływ na metabolizm jest pośredni, rozproszony i silnie zależny od środowiska jelitowego" - zaznaczyli naukowcy.

Berberyna to alkaloid roślinny pozyskiwany m.in. z berberysu, od dawna stosowany w tradycyjnej medycynie azjatyckiej. Współczesne badania wskazują, że jej najlepiej udokumentowane efekty dotyczą wpływu na mikrobiotę jelitową, stan zapalny oraz integralność bariery jelitowej.

"Najlepiej poznany jest poziom mikrobiotyczny oraz jego wpływ na barierę jelitową i procesy zapalne. Najbardziej zatem obiecująca pozostaje oś jelitowo-mózgowa, ale jej znaczenie kliniczne wymaga jeszcze wielu badań" - zaznaczyła w komunikacie dr n. med. inż. Anna Duda-Madej.

Efekty działania berberyny są silnie uzależnione od składu mikrobioty konkretnej osoby. To oznacza, że odpowiedź organizmu może być różna - u jednych dominować może efekt przeciwzapalny, u innych metaboliczny, a u osób po antybiotykoterapii działanie może być słabsze. "Berberyna nie działa w próżni mikrobiologicznej. Jej efekty są w dużym stopniu mikrobioto-zależne" - wyjaśniła badaczka.

Często wskazywaną cechą berberyny jest jej niska biodostępność ogólnoustrojowa po podaniu doustnym. W odniesieniu do leczenia ogólnoustrojowego mogłoby to być uznane za ograniczenie. Autorzy przeglądu zwracają jednak uwagę, że w przypadku działania w jelitach może to sprzyjać efektom miejscowym - prowadzić do powstawania bioaktywnych pochodnych i modyfikacji środowiska jelitowego, co pośrednio wpływa na metabolizm.

Badacze wyraźnie dystansują się od traktowania berberyny jako uniwersalnego suplementu metabolicznego. "Bardziej odpowiednia jest nazwa: modulator osi jelito-mikrobiota-układ immunologiczny" - zaznaczyła dr Duda-Madej.

Eksperci przypominają również o bezpieczeństwie stosowania. Według National Center for Complementary and Integrative Health berberyna może wywoływać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle brzucha, wzdęcia czy biegunka.

Może także wchodzić w interakcje z lekami, m.in. przeciwcukrzycowymi, przeciwzakrzepowymi, uspokajającymi czy z cyklosporyną. Nie jest zalecana w ciąży i podczas karmienia piersią. "Z tego powodu berberyna powinna być stosowana z dużą rozwagą i wyłącznie pod nadzorem lekarza" - podkreśliła badaczka.

Źródło: PAP