Rozmaz krwi - wskazania, parametry

Wykonanie rozmazu krwi w żaden sposób nie obciąża pacjenta – dorosły człowiek może bez uszczerbku na zdrowiu oddać 250–500 ml krwi, podczas gdy do badania pobiera się jej najwyżej 20–30 ml. Przy prawidłowym, sterylnym wykonaniu pobrania krwi nie powinno dojść u pacjenta do żadnych powikłań. Badanie rozmazu krwi to jest też stosunkowo tanie – płacimy jedynie za pracę laboranta i odczynniki. Morfologia wnosi dużo informacji, ale należy pamiętać, że jest to w wielu przypadkach jedynie wstęp do diagnostyki.

Gdy np. pacjent zgłasza się z niespecyficznymi objawami – uczuciem zmęczenia, osłabienia – to wykonanie rozmazu krwi może pomóc lekarzowi odpowiedzieć na pytanie, w jakim kierunku prowadzić dalsze postępowanie. Dodatkowym atutem tego badania jest jego prostota. W przeciwieństwie do badań obrazowych – USG czy tomografii – morfologię można wykonać w każdej przychodni, a jej wynik potrafi zinterpretować lekarz każdej specjalności. Wynik rozmazu krwi jest prawidłowy, gdy wszystkie oceniane parametry mieszczą się w granicach normy, które są zazwyczaj stałe i niezależne od czynników zewnętrznych (aczkolwiek mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach). Dlatego już rzut oka doświadczonego lekarza na wynik rozmazu krwi wystarczy, aby wychwycić potencjalną nieprawidłowość.

Jednym z ważniejszych parametrów ocenianych w rozmazie krwi jest liczba krwinek czerwonych i białych. W przypadku zmniejszonej liczby erytrocytów w rozmazie krwi (krwinek czerwonych – parametr RBC) można podejrzewać anemię (niedokrwistość), która może być objawem wielu schorzeń: niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza, chorób nerek i wielu innych. W określeniu prawdopodobnej przyczyny anemii pomagają także inne badania laboratoryjne, które w takiej sytuacji powinien zlecić lekarz.

Przy interpretacji wyniku rozmazu krwi lekarza interesuje też ilość krwinek białych (leukocytów – WBC). Ich wzrost ponad normę może świadczyć o zupełnie banalnej infekcji czy stanie zapalnym, jakie przebiegają wewnątrz organizmu. Powodem zwiększonej liczby leukocytów w rozmazie krwi może być też jednak poważne schorzenie krwi, takie jak białaczka.

• Niedocukrzenie krwi
• Badanie krwi w ocenie czynności nerek
• Morfologia z rozmazem - cel, interpretacja

W rozmazie krwi badamy też inne parametry krwi, takie jak stężenie hemoglobiny, liczba płytek krwi czy różnorodnych form krwinek białych. One także dostarczają lekarzowi przydatnych w procesie diagnozy informacji.

Badanie rozmazu krwi obwodowej można przyrównać do swego rodzaju drogowskazu na drodze diagnostycznej. Może ono ukierunkować lekarza na bardziej szczegółową diagnostykę, a w przypadku prawidłowego wyniku – uspokoić pacjenta.

Źródła

1. Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
2. Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
3. Kabata J., Kalinowski L., Szczepańska-Konkel M., Angielski S. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce - wartości referencyjne i interprertacje, Makmedia, Gdańsk 2005 , ISBN 83-88322-18-4
4. Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9