Salmonellowe zatrucia pokarmowe

W sprzyjających warunkach (cieple i wilgoci) pałeczki bakterii żyją poza organizmem żywym przez kilka miesięcy. Do zarażenia nimi dochodzi po spożyciu żywności zanieczyszczonej odchodami zwierząt (drobiu, myszy), również po zjedzeniu produktów pochodzących z zarażonych zwierząt (mięsa, mleka) oraz produktów garmażeryjnych (pasztety, pierogi).

Najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych jest spożycie produktów zawierających surowe jaja(majonez, lody). Bakterie mogą występować w tatarze, galaretkach, zupach dla niemowląt, a nawet w sokach owocowych. Do zakażenia może także dojść w wyniku kontaktu z kałem osób będących nosicielami bakterii, a także w warunkach szpitalnych poprzez niewłaściwie zdezynfekowaną bieliznę, termometry czy inny sprzęt.

Osoby będące nosicielami salomonellozy nie powinny pracować w przemyśle spożywczym, jednak Wojewódzki Inspektorat Sanitarny może im pozwolić na pracę w tej branży, jeśli nie będzie to zagrażało zdrowiu innych osób.

Szczególnie narażone na zatrucia są noworodki i niemowlęta, a także osoby leczone w szpitalu, które mogą zarazić się przez przejściowych nosicieli - personel medyczny. Podatne na zakażenia są także osoby dorosłe o obniżonej odporności, leczone antybiotykami lub po zabiegu chirurgicznym.

Salmonelle należą do bakterii chorobotwórczych. Mogą wywołać dur brzuszny (tyfus) oraz dury rzekome. Aby doszło do zatrucia, wystarczy tylko 20 bakterii. Wśród najbardziej charakterystycznych objawów zatrucia pokarmowego wymienia się: silne bóle brzucha, gorączkę, biegunkę ze śluzem lub krwią, mdłości i wymioty, odwodnienie i niskie ciśnienie krwi. Zatruciu pokarmowemu towarzyszy zapalenie jelita cienkiego i grubego. Objawy pojawiają się po 18-24 godzinach od zatrucia, a po jego przebyciu są wydalane z kałem nawet przez kilka miesięcy. Salmonelloza może być przyczyną nawet śmierci. Dotyczy to zwłaszcza noworodków.

Salmonellowe zatrucia pokarmowe leczy się poprzez uzupełnianie płynów i przestrzeganie ścisłej diety. W zwalczaniu objawów pozytywne efekty daje przyjmowanie węgla leczniczego. Jeżeli mimo zastosowanej terapii objawy nie ustąpią po dwóch dniach, wówczas chory powinien zgłosić się do lekarza. Diagnozę stawia lekarz na podstawie wyniku posiewu z krwi i kału. W przypadku ciężkich zatruć pokarmowych wskazane jest prowadzenie antybiotykoterapii, a niekiedy nawet leczenie szpitalne. Posocznica oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej to najczęstsze powikłania salmonelli.

By ustrzec się choroby, należy myć ręce po wizycie w toalecie i przed przygotowywaniem posiłków, zachować czystość w kuchni, nie spożywać powtórnie zamrożonej żywności, trzymać jaja i mięso w lodówce. Mięso przed dalszą obróbką należy całkowicie rozmrozić. Wysoka temperatura skutecznie niszczy bakterie salmonelli. Potrawy należy zatem gotować, smażyć i piec. Nie powinno się rozmrażać produktów i ponownie ich zamrażać. Sprzyja to rozwojowi bakterii. Warto także pamiętać, by lody oraz ciasta kupować w sprawdzonych miejscach, w których przestrzega się podstawowych zasad przechowywania żywności. Bakterie upodobały sobie za siedlisko zwłaszcza gąbki, zmywaki oraz drewniane deseczki kuchenne, dlatego trzeba je jak najczęściej wymieniać. Niektórzy uważają, że parzenie jaj skutecznie zabija bakterie. Nie jest to jednak do końca prawdą. Parzenie jaj niszczy tylko bakterie znajdujące się na skorupce.

Źródła

1. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
2. Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
3. Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
4. Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9