Sprawdź, czym i jak solić. Ten błąd w kuchni powoli niszczy twoje serce

Sól stosowana racjonalnie jest niezbędna dla organizmu, zaś spożywana nadmiernie przyczynia się do występowania wielu groźnych chorób:

• sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego,
• zwiększa ryzyko wystąpienia chorób naczyniowo-sercowych,
• osłabia pracę serca,
• może zaburzać pracę nerek,
• przyczynia się do występowania kamicy nerkowej, a nawet otyłości.

Dlatego nie bez powodu nazywa się ją "powolną śmiercią". Według WHO bezpieczna dawka dla dorosłego to maksymalnie 5 g soli dziennie. Statystycznie przekracza się bezpieczną dawkę 2-3-krotnie.

Sól we właściwych dawkach ma cenne właściwości dla organizmu:

• Sód znajdujący się w soli reguluje równowagę wodno-elektrolitową w organizmie. Zapobiega m.in. odwodnieniu organizmu (nadmiar daje odwrotny rezultat).
• Jest kluczowy dla skurczów i rozkurczów mięśni.
• Wspomaga transport składników pokarmowych w organizmie.
• Bierze udział w przewodnictwie impulsów nerwowych.
• Umożliwia trawienie.

Najczęściej popełniany błąd w kuchni jest oczywisty - to po prostu nadmierne solenie potraw. Co więcej, często zauważa się trend: solenie jeszcze przed skosztowaniem dania. I w zasadzie jest to najlepszy sposób na przedawkowanie sodu i chloru. Często uczy się tego również dzieci, dla których przygotowuje się obiady czy kolacje tak samo słone jak dla osób dorosłych.

Zdrowszą metodą jest delikatne posypanie gotowej potrawy na talerzu - kryształki soli na powierzchni szybciej docierają do kubków smakowych, co pozwala zużyć jej znacznie mniej.

Kolejnym niedopatrzeniem jest brak uwzględniania soli spożywanej w gotowych produktach ze sklepów. Nawet 75-80% spożywanej soli pochodzi z produktów gotowych, takich jak pieczywo, wędliny, kostki rosołowe, sery oraz płatki śniadaniowe. Wybierając takie produkty, lepiej wybierać te z napisem "niska zawartość sodu". Oczywiście nie da się dokładnie policzyć spożywanej soli, lecz warto uwzględnić ją w szacunkach, zwłaszcza jeśli spożywa się sporo z powyżej wymienionych produktów.

Aby zrównoważyć negatywny wpływ soli, warto zwiększyć w diecie podaż potasu (pomidory, banany, rośliny strączkowe), który pomaga usuwać nadmiar sodu z organizmu.

Biorąc pod uwagę, że sporo soli przyjmuje się mimowolnie, solenie potraw powinno się ograniczyć do minimum. Można także wybierać w "gatunkach". Za najzdrowszą uchodzi sól himalajska, która ma charakterystyczne, jasnoróżowe zabarwienie. W rzeczywistości nie różni się znacząco składem od tradycyjnej soli kuchennej, po prostu dodatkowo zawiera związki żelaza, których organizm bardzo potrzebuje.

Sporo składników mineralnych zawiera sól kamienna: niejodowana i nieoczyszczona. Sól wędzona jest wybierana głównie ze względu na wyższe walory smakowe i nietypową barwę. Popularna sól czosnkowa to nic innego jak mieszanka zwykłej soli (zwykle 60-80% składu) z mielonym czosnkiem (20-40%). Jest zdrowsza właśnie przez zawartość suszonej rośliny leczniczej.

Dużo zdrowszą alternatywą dla soli są zioła. Do nadawania smaku zupom i sosom świetnie nadaje się lubczyk, który ma ziołowy, słonawy i lekko pikantny smak. Ponadto jako zamienników używa się estragonu, suszonego czosnku i cebuli, a także kozieradki. Dzięki nim poprawia się smak potraw. Na początku zmiany trzeba jednak przyzwyczaić się i polubić mniej wyraziście słone jedzenie.

Sól pomaga lub szkodzi, podobnie jak w przypadku leków, najwięcej zależy od dawki. Skoro jednak zazwyczaj spożywa się jej więcej niż powinno, warto przynajmniej ograniczyć dodawanie do potraw. Należy robić to jednak rozsądnie, aby jedzenie nie przestało smakować. Nie można dać się zwariować. Dawki zaleca się zmniejszać stopniowo, tym samym przyzwyczaja się "podniebienie" do mniej słonego smaku.

Źródła:

1. WHO
2. PubMed Central, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9356907/
3. The Nutrition Source, https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/salt-and-sodium/