Starzejemy się "skokowo". W tych dwóch momentach najszybciej
Starzenie zwykle kojarzy się z procesem powolnym i niemal niezauważalnym. Tymczasem naukowcy coraz częściej opisują je jako serię zmian "skokowych", Jedno z badań sugeruje, że w życiu mogą pojawić się momenty, gdy organizm wyraźnie się starzeje.
Dwa ważne momenty w życiu
Z badań wynika, że starzenie nie zawsze przebiega równomiernie. Naukowcy zaobserwowali dwa momenty, w których w organizmie zachodzi szczególnie dużo zmian naraz: pierwszy średnio około 44. roku życia, a drugi mniej więcej w okolicach 60. urodzin.
- Okazuje się, że połowa piątej dekady życia to czas gwałtownych zmian, podobnie jak wczesne lata sześćdziesiąte. I dotyczy to niezależnie od tego, jaką klasę cząsteczek analizujemy - podkreślił genetyk Michael Snyder z Uniwersytetu Stanforda po opublikowaniu wyniku badań.
Jak przebiegało badanie?
Naukowcy obserwowali 108 dorosłych osób, które przez kilka lat regularnie oddawały próbki do przebadania — mniej więcej co parę miesięcy. Z tych materiałów analizowano różne "warstwy" biologii: m.in. RNA, białka i lipidy, a także skład mikrobiomu z kilku miejsc w ciele (np. z jelit, skóry, nosa i jamy ustnej). W sumie pod lupę trafiło 135 239 różnych cech biologicznych.
Średnio każdy uczestnik przekazał 47 próbek w ciągu 626 dni, a najbardziej zaangażowana osoba — aż 367. To dało bazę informacji: ponad 246 miliardów różnych danych, które naukowcy następnie analizowali, szukając powtarzających się wzorców zmian.
Inne rodzaje zmian
Naukowcy zauważyli, że organizm nie zmienia się w równym tempie przez całe życie. Aż około 81 proc. badanych cząsteczek "przestawiało się" wyraźnie w jednym lub dwóch kluczowych momentach. Największe nasilenie zmian wypadało mniej więcej w połowie lat 40. oraz na początku lat 60. — ale w każdym z tych okresów wyglądało to trochę inaczej.
Około 44. roku życia szczególnie mocno zmieniały się cząsteczki związane m.in. z gospodarką tłuszczową oraz metabolizmem kofeiny i alkoholu. Jednocześnie pojawiały się sygnały dotyczące układu sercowo-naczyniowego, a także procesów zachodzących w skórze i mięśniach.
Z kolei w okolicach 60. urodzin na pierwszy plan wysuwały się zmiany powiązane z metabolizmem węglowodanów (i ponownie kofeiny), ryzykiem sercowo-naczyniowym, działaniem układu odpornościowego oraz funkcjonowaniem nerek. Również tu znów widoczne były procesy dotyczące skóry i mięśni.
Zobacz także: Dieta przeciwzmarszczkowa. Produkty wspierające młody wygląd i te, które przyspieszają starzenie
Znaczenie menopauzy
Pierwszy "skok" zmian wypada w czasie, gdy wiele kobiet wchodzi w okres okołomenopauzalny lub menopauzę. Naukowcy nie uznali jednak, że to główne wytłumaczenie obserwowanego zjawiska. Dlaczego? Bo podobnie wyraźne zmiany w tym samym wieku zauważono także u mężczyzn.
Jak wyjaśniał metabolomik i pierwszy autor publikacji Xiaotao Shen (wcześniej Stanford, obecnie Nanyang Technological University w Singapurze), menopauza może mieć swój udział, ale to raczej tylko część układanki. Podkreślał też, że kolejnym krokiem powinno być ustalenie, co dokładnie stoi za tym mechanizmem.
Co dalej?
Autorzy zaznaczają, że to wciąż dopiero wstępne wnioski. Badanie objęło stosunkowo niewielką grupę osób (108 uczestników) w wieku od 25 do 70 lat, więc wyniki trzeba traktować ostrożnie. Mimo to obraz jest intrygujący, starzenie może nie przebiegać "równo", tylko przyspieszać w pewnych momentach życia — a to może mieć znaczenie dla zdrowia i ryzyka chorób.
Naukowcy podkreślają, że potrzebne są kolejne prace na większych grupach i z jeszcze dokładniejszą analizą zmian w organizmie. To one mają wyjaśnić, co dokładnie uruchamia te skoki oraz czy w przyszłości da się je osłabić albo wykorzystać w profilaktyce chorób związanych z wiekiem.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Science Alert
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
