Suplement, który może rozregulować serce. Nie bierz "na wszelki wypadek"

Potas kojarzy się głównie z bananami, elektrolitami i preparatami przyjmowanymi po skurczach mięśni. To jeden z kluczowych minerałów potrzebnych organizmowi do prawidłowego działania. Problem pojawia się wtedy, gdy zaczynamy traktować go jak całkowicie bezpieczny suplement, który można stosować bez kontroli.

Jak przypomina farmaceutka Karen Berger w serwisie Verywell Health, "przyjmowanie zbyt dużej ilości potasu może spowodować, że poziom tego minerału w organizmie wzrośnie zbyt wysoko". U zdrowych osób poważne działania niepożądane po potasie dostarczanym z dietą zdarzają się rzadko. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku suplementów, zwłaszcza przy wysokich dawkach, chorobach przewlekłych albo jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na gospodarkę potasową.

Największym zagrożeniem jest hiperkaliemia, czyli zbyt wysokie stężenie potasu we krwi. Może rozwijać się podstępnie, bo we wczesnych lub umiarkowanych stadiach często nie daje żadnych objawów. To szczególnie niebezpieczne, ponieważ pacjent może przez długi czas nie wiedzieć, że poziom potasu przekracza bezpieczne wartości.

Gdy dolegliwości się pojawiają, bywają mało charakterystyczne. Mogą wystąpić drętwienie, mrowienie, osłabienie mięśni, nudności, a przy gwałtownym wzroście stężenia potasu także kołatanie serca, duszność, ból w klatce piersiowej, nudności lub wymioty. Ciężka lub nagła hiperkaliemia wymaga pilnej pomocy medycznej.

Szczególnie groźny jest wpływ nadmiaru potasu na serce. Minerał ten bierze udział w przewodzeniu impulsów elektrycznych, które regulują rytm serca. Jeśli jego poziom we krwi jest zbyt wysoki, układ przewodzący może zacząć działać nieprawidłowo. Skutkiem mogą być zaburzenia rytmu serca, czyli arytmie. W ciężkich przypadkach stan ten może zagrażać życiu i wymagać natychmiastowego leczenia.

Potas może też powodować problemy ze strony przewodu pokarmowego. Doustne preparaty, zwłaszcza chlorek potasu, mogą wywoływać ból brzucha, nudności, wymioty i biegunkę. Aby zmniejszyć ryzyko takich działań niepożądanych, preparaty należy przyjmować zgodnie z ulotką, zwykle z posiłkiem i odpowiednią ilością wody. Niektórych tabletek nie wolno rozgryzać ani kruszyć, ponieważ sposób uwalniania substancji ma znaczenie dla bezpieczeństwa.

W rzadkich przypadkach stałe, doustne postacie chlorku potasu wiązano z uszkodzeniami przewodu pokarmowego, w tym zmianami w jelicie cienkim. Dlatego nie warto samodzielnie zmieniać formy leku ani mieszać kapsułek z jedzeniem, jeśli producent lub lekarz tego nie zaleca.

Na suplementację potasu szczególnie powinny uważać osoby przyjmujące leki stosowane powszechnie w chorobach serca i nadciśnieniu. Dotyczy to m.in. inhibitorów ACE, takich jak lizynopryl, oraz sartanów, np. losartanu. Ryzyko wzrasta także przy lekach moczopędnych oszczędzających potas, takich jak spironolakton. Z kolei inne diuretyki, np. furosemid czy hydrochlorotiazyd, mogą prowadzić do zbyt niskiego poziomu potasu, dlatego również wymagają kontroli.

Do grupy podwyższonego ryzyka należą osoby z chorobami nerek, cukrzycą, zwłaszcza zaawansowaną i przebiegającą z uszkodzeniem nerek, niewydolnością serca, schorzeniami nadnerczy oraz chorobami wątroby. W ich przypadku nawet pozornie niewinny suplement może zaburzyć delikatną równowagę elektrolitową.

Najważniejsza zasada jest prosta: potasu nie należy przyjmować "profilaktycznie" ani na podstawie samych objawów, takich jak skurcze mięśni. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujemy leki na serce, nadciśnienie albo nerki. Przy dłuższym stosowaniu konieczne może być kontrolowanie poziomu potasu we krwi.

Źródło: my.clevelandclinic.org, verywellhealth.com