Swędząca skóra głowy – przyczyny, objawy i leczenie

Swędząca skóra głowy wywołuje dyskomfort. Ta wydawać by się mogło banalna przypadłość znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, a i bywa krępująca. Odpowiada za nią podrażnienie receptorów i zakończeń nerwowych, które znajdują się w skórze.

Skóra głowy swędzi z różnych powodów. Najczęstsze przyczyny to:

• problemy i choroby skórne,
• nieodpowiednia pielęgnacja,
• choroby układowe i zaburzenia hormonalne.

Świąd głowy a choroby skórne

Do najczęstszych przyczyn swędzenia głowy zalicza się problemy skórne, takie jak:

• łupież: łupież suchy (pojawia się łuszczenie naskórka, widoczne w postaci białych płatków), łupież tłusty (dodatkowo występuje łojotok, a martwy naskórek przykleja się do skóry głowy, tworząc żółtawą lepką łuskę) bądź łupież pstry (obserwuje się plamy o barwie białej, beżowej lub różowej),

• grzybica skóry głowy. Typowe jest zaczerwienie skóry, wrażenie ucięcia włosów w miejscu zaatakowanym przez dermatofity, a także to, że świąd jest dokuczliwy wyłącznie w jednym miejscu (stąd pojawia się swędzenie głowy z tyłu lub tylko na jej czubku),

• zapalenie mieszków włosowych. Swędzeniu głowy towarzyszy pieczenie, pojawiają się także małe, żółte krostki, zazwyczaj przebite włosem,

• łojotokowe zapalenie skóry, które charakteryzuje się nadmiernym wydzielaniem sebum. Charakterystyczne jest wypadanie włosów, silne pieczenie i zaczerwienienie skóry,

• łuszczyca to choroba autoimmunologiczna, objawem której są czerwone, pokryte łuskami plamy na skórze, także głowy,

• atopowe zapalenie skóry, przy którym pojawia się także podrażnienie, zaczerwienienie, złuszczanie i przesuszanie. Choroba rzadko dotyczy owłosionej skóry głowy, niemniej się zdarza. Przyczyną jest wrodzona skłonność do nadmiernej odpowiedzi zapalnej na czynniki obojętne,

• wszawica i świerzb. Wszy swoje jaja (gnidy) przylepiają do podstawy włosów. Świerzbowce to roztocza odżywiające się komórkami naskórka, w których drążą korytarze i w których składa jaja. Świąd przy świerzbie częściej obejmuje okolice między palcami oraz zagłębienia skóry, rzadziej głowę.

Nieodpowiednia pielęgnacja skóry głowy

Swędzenie skóry głowy może być również spowodowane nieodpowiednią pielęgnacją. Winne mogą być zarówno źle dobrane kosmetyki, nieodpowiednie do skóry głowy bądź typu włosów, niedokładne spłukiwanie szamponu bądź nakładanie odżywki zbyt wysoko. Kosmetyki do włosów powinny być delikatne i bezpieczne. Należy unikać tych, które powodują reakcje alergiczne bądź są silnymi detergentami.

Swędząca skóra głowy a choroby układowe

Swędzenie skóry głowy może mieć związek z zaburzeniami hormonalnymi lub chorobami układowymi. Zdarza się, że przypadłość jest objawem cukrzycy, niedoczynności tarczycy bądź powikłań ospy wietrznej bądź półpaśca.

Świąd skóry głowy może mieć także podłoże psychologiczne. Zdarza się, że borykają się z nim ludzie cierpiący na nerwicę.

Leczenie świądu skóry głowy zależy od podłoża problemu. To dlatego tak ważne jest, by ustalić jego przyczynę. Co robić, by głowa przestała swędzieć?

Bardzo często wystarczy zmiana szamponu. Najprostszym sposobem na swędzącą skórę głowy jest wówczas eliminacja czynników drażniących, dlatego warto wybierać łagodne środki myjące, bez SLS czy SLeS. Niezwykle ważne jest także jego dokładne spłukiwanie oraz prawidłowe nakładanie odżywki czy maski (nie należy nakładać kosmetyków powyżej linii ucha).

Ponieważ swędzenie głowy może wynikać z przesuszenia skóry, konieczne jest odpowiednie jej nawilżenie. Ważne jest przyjmowanie każdego dnia odpowiedniej ilości płynów, minimum 2 litrów. Jeżeli przyczyną swędzenia głowy jest choroba bądź zaburzenie hormonalne, kluczem do sukcesu jest ich wyleczenie, na przykład wyregulowanie poziomu hormonów tarczycy czy poziomu glukozy we krwi.

W przypadku chorób pasożytniczych, wszawicy i świerzbu, stosuje się specjalne szampony, płyny i kremy przeznaczone do usuwania pcheł, wszy, a także świerzbu. Preparaty o działaniu przeciwpasożytniczym są dostępne w aptekach.

W leczeniu łojotokowego zapalenia skóry zastosowanie znajdują maści, lotiony i płyny do wcierania w skórę głowy zawierające sterydy, które są najskuteczniejszymi lekami zmniejszającymi stan zapalny skóry głowy. Często zaleca się dodatkowo leki przeciwgrzybiczne.

W łuszczycy stosuje się miejscowo maści i płyny o działaniu złuszczającym, które zawierają: mocznik, salicylany, cignolinę czy dziegieć. Ogólnoustrojowo podaje się leki zmniejszające zapalenie skóry głowy i natłuszczające (sterydy, leki immunosupresyjne, pochodne witaminy A, metotreksat czy leki biologiczne).

Gdy powodem problemu jest łupież, pomocne jest stosowanie kosmetyków leczniczych, które zawierają substancje zwalczające nadmiar bytujących na skórze drożdżaków. Jeśli pomimo starań i zabiegów problem nie znika, nasila się, świądowi towarzyszą niepojące objawy lub pojawia się podejrzenie choroby skóry, zawsze należy poradzić się lekarza.