Ból stawów, który nasila się przy zmianach pogody lub temperatury, to doświadczenie znane wielu osobom z chorobami reumatycznymi. Czy rzeczywiście warunki atmosferyczne mogą wpływać na nasze stawy?
Czy pogoda może wpływać na ból stawów?
Wiele osób zmagających się z problemami ze stawami zauważa, że w okresach zmiennej pogody dolegliwości stają się bardziej odczuwalne. Zwłaszcza wiosną, gdy temperatura, wilgotność i ciśnienie atmosferyczne potrafią zmieniać się z dnia na dzień (niektórzy żartobliwie mówią nawet, że potrafią "wyczuć pogodę w kościach"). Choć brzmi to jak ludowe powiedzenie, temat od lat interesuje również naukowców.
Badacze sprawdzają, czy warunki atmosferyczne rzeczywiście mogą wpływać na nasilenie bólu stawów. W przeglądzie obejmującym 14 analiz dotyczących choroby zwyrodnieniowej stawów wykazano, że takie czynniki, jak ciśnienie atmosferyczne, temperatura i wilgotność powietrza mogą mieć związek z nasileniem dolegliwości. W części badań zauważono, że wyższa wilgotność i wahania ciśnienia częściej towarzyszyły silniejszemu bólowi, natomiast cieplejsze dni bywały związane z jego mniejszym nasileniem.
DLA CIEBIE
Prof. Bożena Muszyńska: Grzyby to żywność pierwszej kategorii
Nie oznacza to jednak, że każda zmiana pogody automatycznie wywoła ból. Naukowcy podkreślają, że wpływ pogody jest zwykle umiarkowany i może różnić się w zależności od osoby oraz rodzaju choroby stawów. Co jednak sprawia, że zmiany pogody mogą nasilać dolegliwości stawów u niektórych osób?
1. Spadek ciśnienia atmosferycznego
Wśród najczęściej wskazywanych czynników wymienia się spadek ciśnienia atmosferycznego, który często towarzyszy zmianom pogody. Jedna z hipotez mówi, że spadek ciśnienia atmosferycznego może powodować niewielkie rozszerzanie się tkanek w organizmie, co może zwiększać wrażliwość stawów na ból.
Przeprowadzone w tym zakresie badania, obejmujące osoby z chorobą zwyrodnieniową kolana wykazały także, że zmiany ciśnienia i temperatury wiążą się z nasileniem bólu stawów.
2. Niska temperatura i wilgoć
Wiosna to okres zarówno częstych zmian temperatury, jak i wilgotności powietrza. Takie warunki mogą u niektórych osób nasilać sztywność stawów. Zimne powietrze sprawia, że mięśnie i więzadła stają się bardziej napięte, zaś płyn stawowy (pełniący rolę naturalnego "smaru" w stawie) może gorzej spełniać swoją funkcję.
Niektóre analizy naukowe wskazują również, że dni o wysokiej wilgotności i silniejszym wietrze częściej powiązane są z nasileniem bólu u osób z chorobami stawów.
Kto najczęściej odczuwa wpływ pogody?
Nie wszyscy reagują na zmiany pogody w taki sam sposób. Z badań wynika jednak, że na wahania temperatury, wilgotności czy ciśnienia atmosferycznego szczególnie wrażliwe mogą być osoby z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, fibromialgią (przewlekłą chorobą charakteryzującą się uogólnionym bólem mięśni i tkanek miękkich oraz nadwrażliwością na bodźce) oraz przewlekłymi bólami mięśniowo-szkieletowymi.
W przeglądzie badań dotyczących choroby zwyrodnieniowej stawów zauważono, że u części pacjentów zmiany pogody (zwłaszcza wahania ciśnienia atmosferycznego i wilgotności powietrza) mogą wiązać się z nasileniem bólu stawów. Podobne obserwacje pojawiają się także w badaniach dotyczących reumatoidalnego zapalenia stawów, w których niektóre osoby zgłaszały większą sztywność i dolegliwości bólowe w okresach zmian pogody.
Również w przypadku fibromialgii pacjenci często wskazują, że chłodne i wilgotne dni mogą nasilać objawy bólowe oraz uczucie zmęczenia. Badania sugerują, że w tych schorzeniach tkanki miękkie, stawy i receptory bólowe mogą być bardziej wrażliwe na bodźce zewnętrzne, w tym zmiany warunków atmosferycznych.
Specjaliści podkreślają jednak, że reakcja na pogodę jest bardzo indywidualna. U części pacjentów z wymienionymi chorobami zmiany pogody rzeczywiście mogą nasilać dolegliwości, podczas gdy u innych wpływ warunków atmosferycznych pozostaje niewielki lub wręcz niezauważalny.
Jak zmniejszyć ból stawów w okresie zmian pogody?
Choć nie mamy wpływu na pogodę, istnieją sposoby, które mogą pomóc zmniejszyć dolegliwości:
Regularna aktywność fizyczna. Łagodne ćwiczenia, takie jak spacery, pływanie czy joga, pomagają utrzymać ruchomość stawów.
Odpowiednie rozgrzewanie stawów. Ciepłe okłady lub ciepła kąpiel mogą zmniejszyć sztywność stawów.
Utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Nadmierna masa ciała zwiększa obciążenie stawów, szczególnie kolan i bioder.
Ochrona przed chłodem. W chłodniejsze dni warto zadbać o ciepłą odzież, która chroni stawy przed wychłodzeniem.
Źródła:
National Library of Medicine, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10120534/
PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37078741/
Harvard Health Publishing, https://www.health.harvard.edu/blog/can-the-weather-really-worsen-arthritis-pain-201511208661
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
