To najrzadsza grupa krwi na świecie. Tylko 43 osoby mają "złotą krew"

To jedna z najrzadszych grup krwi na świecie, zidentyfikowana po raz pierwszy w 1961 roku u Aborygena z Australii. Do dziś odnotowano jedynie 43 osoby posiadających tę grupę, co czyni ją prawdziwym ewenementem w skali globalnej.

"Złota krew" charakteryzuje się całkowitym brakiem antygenów układu Rh na powierzchni czerwonych krwinek. W praktyce oznacza to brak wszystkich 61 antygenów z tego układu – nie tylko znanych powszechnie D, C, c, E i e, ale także rzadkich, których obecność lub brak ma kluczowe znaczenie w transfuzjologii. Taka krew jest nieoceniona jako uniwersalny dawca dla osób z niezwykle rzadkimi fenotypami Rh. Jednak dla posiadacza złotej krwi znalezienie odpowiedniego dawcy stanowi ogromne wyzwanie – może nim być wyłącznie inna osoba z Rh null. Z tego powodu banki krwi przechowują próbki od dawców z tą grupą w specjalnych warunkach, a ich przetaczanie organizuje się z wyprzedzeniem i ostrożnością.

Co ciekawe, choć brak antygenów Rh może wydawać się bezpieczny, Rh zero może wiązać się z pewnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Zmiany w strukturze błony erytrocytów powodują ich większą podatność na uszkodzenia, co może prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej. Dlatego osoby z tą grupą krwi są pod stałą opieką hematologów i transfuzjologów.

Ludzka krew różni się nie tylko pod względem koloru, ale przede wszystkim obecnością specyficznych antygenów na powierzchni krwinek czerwonych. Na ich podstawie wyróżniamy kilka głównych układów grup krwi.

Najbardziej znanym i klinicznie istotnym jest układ ABO, w którym rozróżnia się cztery podstawowe grupy krwi: A, B, AB i 0:

• osoba z grupą A ma na krwinkach antygen A i przeciwciała anty-B w osoczu,

• grupa B to odwrotność – posiada antygen B i przeciwciała anty-A,

• grupa AB zawiera oba antygeny, ale nie ma przeciwciał – dlatego jest określana jako uniwersalny biorca,

• grupa 0 nie ma antygenów A ani B, lecz ma oba typy przeciwciał – to czyni ją uniwersalnym dawcą w układzie ABO.

Drugim kluczowym układem jest czynnik Rh, czyli obecność (Rh+) lub brak (Rh−) antygenu D. Większość populacji świata (ok. 85 proc.) ma dodatni czynnik Rh. Dla osób Rh- kontakt z krwią Rh+ może wywołać reakcję immunologiczną, szczególnie istotną w kontekście transfuzji czy ciąży.

Poza układami ABO i Rh istnieje jeszcze kilkadziesiąt innych, mniej znanych, lecz niezwykle ważnych z punktu widzenia medycyny transfuzjologicznej – jak Kell, Duffy, Kidd czy wspomniany Rh w swojej pełnej postaci. To właśnie szczegóły tych układów sprawiają, że każda krew jest unikalna, a procedura dopasowania krwi do biorcy może być bardzo skomplikowana.