TSH - tyroksyna, badanie tarczycy, wskazania i normy

TSH jest standardowym badaniem mającym na celu oznaczenie ilości tyroksyny we krwi, a więc zbadanie pracy tarczycy. Tyroksyna krąży we krwi, jako specyficzne białka, a tylko 1% to tyroksyna pod postacią wolnego hormonu. Tyroksyna ma bardzo duży wpływ na to jak funkcjonuje cały organizm. Dlatego w trakcie badania TSH bada się właśnie ilość wolnej tyroksyny, czyli fT4.

Tyroksyna jest to hormon wydzielany przez tarczycę podobnie jak trójjodotyronina w skrócie T3. Produkcja obu hormonów jest nadzorowana przez przysadkę mózgową i przez podwzgórze. W sytuacji, kiedy poziom hormonów jest poniżej normy zaczyna być wydzielany hormon stymulujący tyreotropinę (TSH), a z kolei ta ma stymulować tarczycę do produkcji tych hormonów. W momencie, kiedy właściwa ilość hormonów zostaje uwolniona to spada jednocześnie aktywność TSH. Dlatego też kontrolując poziom tyroksyny trzeba także sprawdzić stężenie TSH.

Badanie TSH to badanie polegające na pobraniu i zbadaniu krwi najczęściej z żyły łokciowej. Oprócz TSH bardzo często lekarz zleca również badanie USG tarczycy, dzięki któremu możliwa jest precyzyjna ocena wielkości gruczołu i wykrycie ewentualnych zmian w jego budowie czy składzie. Badania TSH mogą być wykonywane we własnym prywatnym zakresie i na NFZ, ale w obu przypadkach wymagane jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Na wyniki badań TSH czeka się maksymalnie jedną dobę.

TSH jest zalecane najczęściej osobom, u których wykryto niedoczynność tarczycy czy jej nadczynność. Badaniu powinny być także poddane osoby z tzw. wolem, czyli z przerostem gruczołu tarczowego. Lekarz decyduje o badaniu TSH w momencie, kiedy pacjent ma diagnozę choroby przysadki lub autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli znane pod inną nazwą, jako choroba Hashimoto. Badanie TSH jest zalecane po to, aby skontrolować skuteczność już prowadzonej terapii farmakologicznej w każdej chorobie tarczycy. Często takie badanie jest również zlecane przez ginekologa u kobiet, u których jest podejrzenie niepłodności.

• Dieta, a tarczyca
• Poranne zmęczenie - przyczyny
• Zaburzenia wzroku

We współczesnych badaniach TSH stosuje się oznaczanie wolnej tyroksyny, czyli fT4. Jej właściwy poziom we krwi to: 10-25 pmol/l (8-20ng/l), zakładając, że poziom hormonu TSH w normie, tj. 0,4 - 4,0 µIU/ml. Kiedy poziom wolnej tyroksyny jest obniżony, a jednocześnie jest zawyżony poziom TSH to takie wyniki mogą świadczyć przykładowo o: niedoborze jodu, niedoczynności tarczycy, a nawet nowotworze tarczycy. Natomiast wyższy poziom fT4 przy obniżonym stężeniu TSH może sugerować dla przykładu nadczynność tarczycy. Oczywiście każde odchylenie od normy wymaga konsultacji lekarskiej i podjęcia odpowiedniego leczenia.