Ukryty tłuszcz ma wpływ funkcjonowanie mózgu

Ukryty tłuszcz coraz częściej pojawia się w kontekście chorób cywilizacyjnych, ale niewiele osób zdaje sobie sprawę, jak silnie może oddziaływać na pracę mózgu. Najnowsze analizy pokazują, że nie tylko nadwaga czy otyłość jako taka są problemem. Kluczowe znaczenie ma to, gdzie w organizmie gromadzi się tkanka tłuszczowa. Co więcej, ukryty tłuszcz może stanowić realne zagrożenie także dla osób, które na pierwszy rzut oka wyglądają na szczupłe i zdrowe.

Przez lata wierzyliśmy, że wskaźnik BMI jest ostateczną wyrocznią w temacie zdrowia. Jeśli mieścimy się w normie, czujemy się bezpieczni. Jednak badacze z Uniwersytetu Medycznego w Xuzhou w Chinach, analizując dane 26 tysięcy osób z bazy UK Biobank, udowodnili, że prawda jest znacznie bardziej skomplikowana. Wykorzystując zaawansowany rezonans magnetyczny (MRI), naukowcy byli w stanie zajrzeć głęboko pod skórę i ocenić, gdzie dokładnie gromadzi się tkanka tłuszczowa.

Badacze podkreślają, że ukryty tłuszcz jest znacznie trudniejszy do wykrycia niż klasyczna otyłość, a jego wpływ na mózg bywa bagatelizowany. Jak zaznacza dr Kai Liu, jeden z autorów badania, kluczowe było odejście od subiektywnej oceny sylwetki:

"W naszej codziennej praktyce radiologicznej często diagnozujemy stłuszczenie wątroby. Jednak z perspektywy struktury mózgu, zaburzeń poznawczych oraz ryzyka chorób neurologicznych zwiększona zawartość tłuszczu w trzustce powinna być uznawana za fenotyp obrazowy o potencjalnie wyższym stopniu ryzyka, niż stłuszczenie wątroby" – wyjaśnia dr Kai Liu.

Czytaj też: Jesz mięso, dożyjesz 100 lat? Naukowcy odkryli zależność

Zespół badaczy, analizując obrazy rezonansu magnetycznego tysięcy osób, zauważył wyraźny związek między określonym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej a kondycją mózgu. Osoby z nadmiarem tłuszczu w newralgicznych obszarach częściej wykazywały zmniejszoną objętość istoty szarej, która odpowiada m.in. za pamięć, koncentrację i zdolność uczenia się. To sygnał alarmowy, bo zanik tej struktury jest charakterystyczny dla wielu chorób neurodegeneracyjnych.

"Co najistotniejsze, ten typ nie pasuje do tradycyjnego wizerunku osoby bardzo otyłej, ponieważ pod względem średniego BMI zajmuje dopiero czwarte miejsce wśród wszystkich kategorii. Różnica dotyczy prawdopodobnie bardziej proporcji tłuszczu. Dlatego, jeśli miałbym wskazać jedną cechę, która najlepiej podsumowuje ten profil, byłby to podwyższony stosunek masy ciała do mięśni, szczególnie u mężczyzn" – tłumaczy dr Liu.

Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków było to, że ukryty tłuszcz nie dotyczy wyłącznie osób z nadwagą. Wyróżniono grupę ludzi o pozornie prawidłowej sylwetce, u których masa ciała mieściła się w normie, ale proporcja tłuszczu do masy mięśniowej była niekorzystna. W tym przypadku tkanka tłuszczowa miała tendencję do kumulowania się głównie w obrębie jamy brzusznej.

Taki profil często umyka standardowym badaniom, bo BMI nie wychodzi poza normę. Mimo to ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych i problemów neurologicznych było w tej grupie wyraźnie podwyższone. Eksperci zwracają uwagę, że szczególnie u mężczyzn istotnym sygnałem ostrzegawczym może być wysoki stosunek masy ciała do mięśni, nawet jeśli waga "się zgadza".

Ukryty tłuszcz trzewny jest metabolicznie aktywny. Oznacza to, że produkuje substancje prozapalne i wpływa na gospodarkę hormonalną organizmu. Przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia metaboliczne mogą pośrednio oddziaływać na mózg, przyspieszając procesy neurodegeneracyjne i pogarszając zdolności poznawcze.

Czytaj też: Objawy chorób tarczycy. Nie ignoruj

Co ciekawe, badania wykazały, że nadmiar tłuszczu w trzustce może być groźniejszy dla mózgu niż powszechnie diagnozowane stłuszczenie wątroby. To ważna informacja, bo w praktyce klinicznej to właśnie wątroba jest najczęściej oceniana pod kątem otłuszczenia, podczas gdy trzustka bywa pomijana.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.