Ukryty tłuszcz ma wpływ funkcjonowanie mózgu

Waga w normie, a umysł jak we mgle? Winowajcą może być ukryty tłuszcz, który po cichu niszczy twoją inteligencję. Najnowsze badania dowodzą, że to, co niewidoczne pod skórą, drastycznie pogarsza pracę mózgu i prowadzi do zaniku istoty szarej.

kryty tłuszcz a mózg – problem większy, niż się wydajeUkryty tłuszcz a mózg – problem większy, niż się wydaje
Źródło zdjęć: © Adobe Stock | africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)
Marcin Michałowski

Ukryty tłuszcz coraz częściej pojawia się w kontekście chorób cywilizacyjnych, ale niewiele osób zdaje sobie sprawę, jak silnie może oddziaływać na pracę mózgu. Najnowsze analizy pokazują, że nie tylko nadwaga czy otyłość jako taka są problemem. Kluczowe znaczenie ma to, gdzie w organizmie gromadzi się tkanka tłuszczowa. Co więcej, ukryty tłuszcz może stanowić realne zagrożenie także dla osób, które na pierwszy rzut oka wyglądają na szczupłe i zdrowe.

Ukryty tłuszcz a mózg – problem większy, niż się wydaje

Przez lata wierzyliśmy, że wskaźnik BMI jest ostateczną wyrocznią w temacie zdrowia. Jeśli mieścimy się w normie, czujemy się bezpieczni. Jednak badacze z Uniwersytetu Medycznego w Xuzhou w Chinach, analizując dane 26 tysięcy osób z bazy UK Biobank, udowodnili, że prawda jest znacznie bardziej skomplikowana. Wykorzystując zaawansowany rezonans magnetyczny (MRI), naukowcy byli w stanie zajrzeć głęboko pod skórę i ocenić, gdzie dokładnie gromadzi się tkanka tłuszczowa.

Badacze podkreślają, że ukryty tłuszcz jest znacznie trudniejszy do wykrycia niż klasyczna otyłość, a jego wpływ na mózg bywa bagatelizowany. Jak zaznacza dr Kai Liu, jeden z autorów badania, kluczowe było odejście od subiektywnej oceny sylwetki:

"W naszej codziennej praktyce radiologicznej często diagnozujemy stłuszczenie wątroby. Jednak z perspektywy struktury mózgu, zaburzeń poznawczych oraz ryzyka chorób neurologicznych zwiększona zawartość tłuszczu w trzustce powinna być uznawana za fenotyp obrazowy o potencjalnie wyższym stopniu ryzyka, niż stłuszczenie wątroby" – wyjaśnia dr Kai Liu.

Zespół badaczy, analizując obrazy rezonansu magnetycznego tysięcy osób, zauważył wyraźny związek między określonym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej a kondycją mózgu. Osoby z nadmiarem tłuszczu w newralgicznych obszarach częściej wykazywały zmniejszoną objętość istoty szarej, która odpowiada m.in. za pamięć, koncentrację i zdolność uczenia się. To sygnał alarmowy, bo zanik tej struktury jest charakterystyczny dla wielu chorób neurodegeneracyjnych.

"Co najistotniejsze, ten typ nie pasuje do tradycyjnego wizerunku osoby bardzo otyłej, ponieważ pod względem średniego BMI zajmuje dopiero czwarte miejsce wśród wszystkich kategorii. Różnica dotyczy prawdopodobnie bardziej proporcji tłuszczu. Dlatego, jeśli miałbym wskazać jedną cechę, która najlepiej podsumowuje ten profil, byłby to podwyższony stosunek masy ciała do mięśni, szczególnie u mężczyzn" – tłumaczy dr Liu.

Ukryty tłuszcz u osób szczupłych – niewidoczne zagrożenie

Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków było to, że ukryty tłuszcz nie dotyczy wyłącznie osób z nadwagą. Wyróżniono grupę ludzi o pozornie prawidłowej sylwetce, u których masa ciała mieściła się w normie, ale proporcja tłuszczu do masy mięśniowej była niekorzystna. W tym przypadku tkanka tłuszczowa miała tendencję do kumulowania się głównie w obrębie jamy brzusznej.

Taki profil często umyka standardowym badaniom, bo BMI nie wychodzi poza normę. Mimo to ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych i problemów neurologicznych było w tej grupie wyraźnie podwyższone. Eksperci zwracają uwagę, że szczególnie u mężczyzn istotnym sygnałem ostrzegawczym może być wysoki stosunek masy ciała do mięśni, nawet jeśli waga "się zgadza".

Dlaczego lokalizacja tłuszczu ma znaczenie dla mózgu?

Ukryty tłuszcz trzewny jest metabolicznie aktywny. Oznacza to, że produkuje substancje prozapalne i wpływa na gospodarkę hormonalną organizmu. Przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia metaboliczne mogą pośrednio oddziaływać na mózg, przyspieszając procesy neurodegeneracyjne i pogarszając zdolności poznawcze.

Co ciekawe, badania wykazały, że nadmiar tłuszczu w trzustce może być groźniejszy dla mózgu niż powszechnie diagnozowane stłuszczenie wątroby. To ważna informacja, bo w praktyce klinicznej to właśnie wątroba jest najczęściej oceniana pod kątem otłuszczenia, podczas gdy trzustka bywa pomijana.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Jajka pod lupą kardiologów. Czy podnoszą ciśnienie krwi?
Jajka pod lupą kardiologów. Czy podnoszą ciśnienie krwi?
Przełom w leczeniu raka trzustki? Zastosowano kombinację trzech leków
Przełom w leczeniu raka trzustki? Zastosowano kombinację trzech leków
GIF wstrzymuje w obrocie produkt leczniczy. Decyzja dotyczy wszystkich serii
GIF wstrzymuje w obrocie produkt leczniczy. Decyzja dotyczy wszystkich serii
Wariant K w natarciu, już 550 zgonów. "Objawy są gwałtowne"
Wariant K w natarciu, już 550 zgonów. "Objawy są gwałtowne"
Klient znalazł to w jogurcie. GIS musi wycofać produkt
Klient znalazł to w jogurcie. GIS musi wycofać produkt
GIS wycofuje produkt do żywienia niemowląt. Powodem obecność groźnej bakterii
GIS wycofuje produkt do żywienia niemowląt. Powodem obecność groźnej bakterii
Kardiolog wskazał najzdrowszą kawę. Chroni serce i układ krążenia
Kardiolog wskazał najzdrowszą kawę. Chroni serce i układ krążenia
GIF wstrzymuje w obrocie lek. Decyzja dotyczy wszystkich serii
GIF wstrzymuje w obrocie lek. Decyzja dotyczy wszystkich serii
"Mam 40 lat i mięśniaki". Ginekolog obala mity o zmianach w macicy
"Mam 40 lat i mięśniaki". Ginekolog obala mity o zmianach w macicy
Lista najbardziej odżywczych produktów. Na czele popularna przekąska
Lista najbardziej odżywczych produktów. Na czele popularna przekąska
Emma Heming o stanie Bruce'a Willisa. Aktor nie zdaje sobie sprawy z choroby
Emma Heming o stanie Bruce'a Willisa. Aktor nie zdaje sobie sprawy z choroby
"Pigułka z kałem" w onkologii. Pomaga w trzech typach nowotworów
"Pigułka z kałem" w onkologii. Pomaga w trzech typach nowotworów
Wyłączono komentarze
Jako redakcja Wirtualnej Polski doceniamy zaangażowanie naszych czytelników w komentarzach. Jednak niektóre tematy wywołują komentarze wykraczające poza granice kulturalnej dyskusji. Dbając o jej jakość, zdecydowaliśmy się wyłączyć sekcję komentarzy pod tym artykułem.
Redakcja serwisu abcZdrowie