Urazy a impotencja

Urazy ciała, które mogą być przyczyną zaburzeń erekcji w przyszłości to:

• urazy w rdzenia kręgowego,
• uraz w obrębie miednicy, dotyczące uszkodzenia nerwów i naczyń głównie tętniczych,
• urazy penisa,
• uraz powstałe wskutek częstej jazdy rowerem,
• urazy wynikające z wcześniejszych operacji w obrębie miednicy (urazy pooperacyjne).

Urazy w obrębie miednicy lub operacje również są czynnikiem ryzyka wystąpienia zaburzeń erekcji.

Jazda na rowerze, pokonywanie dużych odległości, jest uważana za przyczynę zaburzeń erekcji poprzez urazowy wpływ na naczynia i nerwy w okolicy krocza. Ucisk powoduje czasowe spowolnienie przepływu krwi w tej okolicy co objawia się mrowieniem i brakiem czucia. Badacze z Harvard Medical School zbadali, że ryzyko wrasta, gdy jeździ się więcej niż 3 godziny w tygodniu. Obecnie są projektowane specjalne siodełka rowerowe zmniejszające traumatyzację krocza w czasie jazdy rowerem.

Są to rzadkie sytuacje. Większość urazów polega na ostrym przerwaniu ściany ciał jamistych prącia (od 2001 roku w literaturze zanotowano 1331 przypadków złamania penisa). Aż jedna trzecia tego typów urazów powstaje w czasie nadmiernej aktywności seksualnej. Do innych urazów penisa zalicza się bardzo rzadko spotykaną amputację penisa oraz uraz drążący.

Zaburzenia erekcji, jako wynik urazów miednicy, najczęściej powstają w wyniku złamania kości miednicy lub stłuczeń spowodowanych w czasie wypadków samochodowych, motocyklowych lub innych wypadków komunikacyjnych. Osoba po takim urazie może pozostać z uszkodzonymi nerwami lub naczyniami (głównie tętniczymi), które nie są w stanie dostarczyć wystarczającą ilość krwi do penisa aby wywołać erekcję.

Urazy rdzenia kręgowego na ogół w większości przypadków prowadzą do zaburzeń wzwodu. Operacje lub urazy rdzenia kręgowego powodują utratę kontroli nad wzwodem. Szacuje się, że nawet połowa urazów rdzenia jest powodowana przez wypadki komunikacyjne.

Aby powstała erekcja ważne jest prawidłowe przechodzenia bodźca seksualnego w postaci impulsu nerwowego z głowy poprzez rdzeń kręgowy do ciał jamistych prącia. Pod wpływem tego impulsu dochodzi do uwolnienia substancji rozszerzających naczynia (NO), co powoduje napływ krwi do prącia i postanie wzwodu. Każde więc przerwanie drogi przywspółczulnego układu nerwowego, upośledza zdolność do erekcji. W zależności od typu i lokalizacji urazu na impotencję cierpi od 8 do 100% ogółu pacjentów, na zaburzenia wytrysku od 80 do 97%.

Wyróżnia się dwa rodzaje urazów rdzenia:

• W urazie zamkniętym dochodzi do wstrząśnienia rdzenia, a objawy poprzeczne uszkodzenia takie jak porażenie kończyn, brak kontroli na zwieraczami, zaburzenia erekcji zanikają po kilku godzinach lub dniach.
• W urazie penetrującym dochodzi do trwałego uszkodzenia rdzenia np. poprzez wklinowanie fragmentu kostnego kręgu lub krążka międzykręgowego. Najczęstszym klinicznym następstwem takiego urazu jest zespół ogniskowego uszkodzenia poprzecznego, z całkowitym lub częściowym porażeniem kończyn dolnych i czynności zwieraczy wraz z zaburzeniami seksualnymi. Po ustąpieniu ostrej fazy choroby pacjenci są zazwyczaj do końca życia inwalidami poruszającymi się na wózku.

Z czasem mogą się pojawić spontaniczne wzwody, umożliwiające nawet odbycie stosunku płciowego. Erekcje mogą być sprowokowane drażnieniem innych okolic skóry lub bodźcami psychicznymi, wzrokowymi lub dotykowymi. W nierzadkich przypadkach erekcja może występować wraz z przykurczem kończyn, zdarza się czasem po wypełnieniu pęcherza moczowego.

Przyczynami impotencji o charakterze neurogennym mogą być także inne schorzenia jak:

• cukrzyca,
• alkoholizm,
• zatrucie metalami ciężkimi,
• guzy rdzenia kręgowego,
• stwardnienie rozsiane,
• niektóre zabiegi chirurgiczne.

Rehabilitacja seksualna osób z takimi schorzeniami rozwija się obecnie bardzo dynamicznie.

Podczas operacji w okolicy pęcherza, jelita grubego, odbytnicy, prostaty można uszkodzić naczynia i nerwy niezbędne do powstania erekcji członka. Nowa technika oszczędzania nerwów w czasie operacji pozwala zmniejszyć o 40-60% występowanie zaburzeń erekcji, po uszkodzeniu nerwów w trakcie zabiegów. Powrót pełnej sprawności seksualnej występuje zwykle po 6-18 miesiącach.

Źródła

1. Kusz D. Kompendium traumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3766-1
2. Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7
3. Lew-Starowicz Z., Skrzypulec V., Podstawy seksuologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3618-3
4. Gregoir A. Impotencja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 832-00-185-36