Urazy penetrujące do gałki ocznej - urazy tępe i ostre, pierwsza pomoc w urazach gałki ocznej

Tępe urazy gałki ocznej i obrażenia powstałe w ich wyniku:

• Otarcie rogówki - jest jednym z najczęstszych skutków mechanicznego urazu oka, np. w wyniku banalnego uderzenia gałązką czy innym przedmiotem. Otarcie dotyczy samego nabłonka rogówki, bez uszkadzania jej głębszych struktur. Objawy tego urazu to: bardzo silnym ból, obniżenie ostrości widzenia, łzawienie oraz skurcz powiek w wyniku światłowstrętu. Leczenie polega na stosowaniu maści z antybiotykiem oraz środka znoszącego skurcz mięśnia rzęskowego, który dodatkowo wzmagałby ból.

• Krwiak komory przedniej - powstaje w wyniku wylewu krwi pod wpływem silnego urazu, powodującego chwilowy wzrost ciśnienia i rozerwanie tęczówki. Objawia się silnym bólem oraz upośledzeniem widzenia, zależnym od ilości wynaczynionej krwi.

• Podwichnięcie soczewki lub zwichnięcie soczewki - polega na częściowym lub całkowitym zerwaniu aparatu więzadełkowatego, przy pomocy którego soczewka jest uczepiona i w konsekwencji jej przemieszczenie oraz utratę funkcji. Leczenie polega na usunięciu uszkodzonej struktury wraz z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej.

• Pourazowe odwarstwienie siatkówki – może ono powstać w wyniku dwóch mechanizmów: uderzenia w miejscu obrażenia, bądź przez przeciwuderzenie przeciwległe do odwarstwienia. W wyniku działającej siły dochodzi do odkształcenia gałki ocznej. W takich warunkach ciało szkliste pociąga silnie siatkówkę, powodując jej linijne pęknięcie. Leczenie operacyjne urazowego odwarstwienia siatkówki daje z reguły dobre wyniki, zarówno anatomiczne jak i czynnościowe.

• Wylew krwi do ciała szklistego - powstają w wyniku urazowego uszkodzenia ciała rzęskowego, siatkówki lub błony naczyniowej i krwotoku z tych struktur. Wymagają one stałej i regularnej kontroli przez kilka miesięcy. W przypadkach masywnych krwotoków konieczne są zabiegi usuwające ciało szkliste wraz z wynaczynioną krwią, czyli tak zwaną witrektomia.

Ostre urazy oka i obrażenia powstałe w ich wyniku:

• Rana rogówki - czyli naruszenie jej ciągłości zawsze wymaga szybkiego zaopatrzenia w celu zamknięcia drogi ewentualnemu zakażeniu. Jest to także, profilaktyka ewentualnych późniejszych konsekwencji, w postaci zaburzeń widzenia związanych ze zmianą jej krzywizny, gładkości czy przejrzystości rogówki.

• Zaćma pourazowa - powstaje w wyniku zranienia torebki soczewki. Powoduje to jej szybkie i całkowite zmętnienie. Taki stan leczy się chirurgicznie, operacja polega na wszczepieniu sztucznej soczewki.

• Rany tylne części twardówki – powinny być podejrzewane w każdym przypadku obniżonego ciśnienia w gałce ocznej po urazie, czyli tak zwanej hipotonii. Stan taki wymaga pilnej diagnostyki, gdyż rany twardówki wymagają natychmiastowej ingerencji chirurgicznej.

Ostre urazy gałki ocznej często powstają w wyniku wypadków komunikacyjnych.

Ogólne zasady postępowania:

• oko bezpośrednio po urazie powinno być osłonięte opatrunkiem zabezpieczającym przed infekcją i wysychaniem, zwłaszcza rogówki,

• jeżeli w oczodole czy w gałce ocznej tkwią wbite ciała obce, nie wyjmujemy ich na własną rękę, lecz zabezpieczamy w miarę możliwości tak, by nie powodowały dalszych uszkodzeń i transportujemy chorego na okulistyczną izbę przyjęć,

• nie wolno aplikować do oka, kropli i maści bez zalecenia lekarskiego,

• poszkodowany powinien być przewieziony w sposób bezzwłoczny na najbliższy ostry dyżur, najlepiej bezpośrednio na okulistyczny.